Sa sút trí tuệ khiến giọng nói ngọng nghịu do vấn đề mạch máu não? Nhận biết sớm triệu chứng sa sút trí tuệ mạch máu

Khi nhận thấy những thay đổi tinh tế trong khả năng ngôn ngữ hoặc hành vi của cha mẹ hay người thân, chúng ta thường dễ nghĩ rằng 'do tuổi già thôi'. Tuy nhiên, việc nhận biết những thay đổi này có thể là dấu hiệu sớm của chứng 'sa sút trí tuệ mạch máu' do các mạch máu nhỏ trong não gặp vấn đề là vô cùng quan trọng. Sa sút trí tuệ mạch máu là một dạng sa sút trí tuệ xảy ra khi việc cung cấp máu lên não bị cản trở gây tổn thương mô não, mang những đặc điểm khác biệt so với sa sút trí tuệ Alzheimer. Một trong những đặc điểm nổi bật nhất là suy giảm nhận thức xuất hiện theo từng 'giai đoạn'. Các triệu chứng có thể đột ngột xấu đi, hoặc một số chức năng suy giảm nhanh chóng, đôi khi có vẻ hồi phục rồi lại tiếp tục sa sút. Đặc biệt, triệu chứng sa sút trí tuệ thường xuất hiện sau khi bị đột quỵ, nhưng bệnh cũng có thể khởi phát do các mạch máu nhỏ bị tổn thương từ từ mà không có cơn đột quỵ lớn rõ rệt. Dạng này còn được gọi là 'sa sút trí tuệ mạch máu nhỏ', thường phát sinh do sự tích tụ của các thương tổn mạch máu não vi mô. Triệu chứng chính đầu tiên là 'suy giảm nhận thức'. Ngoài suy giảm trí nhớ, chức năng điều hành tổng thể như khả năng phán đoán, sự tập trung và giải quyết vấn đề thường gặp trục trặc. Điều này có thể gây khó khăn trực tiếp cho việc duy trì sinh hoạt hằng ngày. Một trong những triệu chứng dễ nhận thấy nhất chính là 'rối loạn ngôn ngữ'. Người bệnh có thể nói chậm lại, khó tìm từ dẫn đến nói lắp, phát âm ngọng nghịu. Đôi khi biểu hiện tương tự như 'mất ngôn ngữ', xảy ra khi việc cung cấp máu tới các vùng não phụ trách ngôn ngữ gặp trục trặc. Bên cạnh đó, 'rối loạn dáng đi' cũng là một dấu hiệu sớm quan trọng của sa sút trí tuệ mạch máu. Dáng đi trở nên loạng choạng, bước chân ngắn lại hoặc lê bước. Khó giữ thăng bằng làm tăng nguy cơ té ngã. Nguyên nhân là do tuần hoàn máu đến các vùng não điều khiển vận động gặp vấn đề. Ngoài ra, sự xuất hiện của các đợt 'cảm xúc thất thường' cũng rất phổ biến ở bệnh nhân sa sút trí tuệ mạch máu. Họ khó kiểm soát cảm xúc như cười hoặc khóc vô cớ, dễ cáu gắt hoặc trở nên vô cảm. Đây là hiện tượng xảy ra khi trung tâm điều hòa cảm xúc của não bị tổn thương. Nguyên nhân lớn nhất của sa sút trí tuệ mạch máu là các bệnh mạn tính đe dọa sức khỏe mạch máu não như tăng huyết áp, bệnh đái tháo đường, tăng lipid máu, hút thuốc và béo phì. Những căn bệnh này làm tổn thương và xơ cứng mạch máu não, gây cản trở dòng máu. Do đó, việc phòng ngừa và kiểm soát sa sút trí tuệ mạch máu bắt đầu từ việc quản lý chặt chẽ các bệnh nền này. Nếu được chẩn đoán sớm và quản lý thích hợp, chúng ta hoàn toàn có thể làm chậm tiến triển của triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống. Vì vậy, việc không bỏ qua bất kỳ thay đổi nhỏ nào và tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa là điều quan trọng nhất.