Ngày nay, chúng ta có thể hiểu rõ hơn lời dạy trong Đông y bảo giám qua khái niệm trục ruột-não (Gut-Brain Axis). Não bộ và đường ruột liên kết chặt chẽ qua mạng lưới truyền nhận tín hiệu liên tục, do đó khi ta căng thẳng hay biến động cảm xúc, ruột sẽ phản ứng rất nhạy bén. Tình trạng lạnh rốn theo Đông y bảo giám không chỉ là việc hạ thân nhiệt thông thường, mà còn gắn liền với chứng mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ theo y học hiện đại. Khi thần kinh giao cảm bị kích thích quá mức vì căng thẳng và âu lo, cơ thể sẽ xem đây là tình huống khẩn cấp và ưu tiên dồn máu về tim hoặc cơ bắp thay vì cơ quan tiêu hóa. Lưu lượng máu đến ruột giảm sút khiến nhu động ruột chậm lại hoặc rối loạn, đồng thời kìm hãm việc tiết enzyme tiêu hóa. Điều này làm suy giảm chức năng ruột, gây khó tiêu và bức bối ở bụng, tương đồng với cách hàn khí làm trệ ngại tiêu hóa. Ngoài ra, căng thẳng mạn tính khiến thành ruột tăng nhạy cảm, dễ dẫn đến hiện tượng tăng cảm giác nội tạng (Visceral Hypersensitivity), làm ruột cảm nhận cơn đau rõ rệt trước cả những kích thích thông thường. Mất cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột cũng là một nguyên nhân đáng chú ý. Vi khuẩn có hại tăng sinh làm tổn hại niêm mạc ruột, dễ khởi phát phản ứng viêm và kéo theo hội chứng rò rỉ ruột (Leaky Gut Syndrome), khiến các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy hay táo bón của hội chứng ruột kích thích thêm trầm trọng. Dây thần kinh phế vị (Vagus Nerve) là đường dẫn truyền then chốt giữa não và ruột, giữ vị trí quan trọng trong hệ thần kinh phó giao cảm và can thiệp sâu vào tiêu hóa, miễn dịch cùng tâm trạng. Căng thẳng làm giảm hoạt động của dây thần kinh phế vị, dẫn đến nhu động ruột kém đi và dịch tiêu hóa tiết ra ít hơn, điều này tương thích với chứng khó tiêu, đau bụng và tiêu chảy do lạnh rốn được ghi nhận trong Đông y bảo giám. Căng thẳng mạn tính còn kích thích tiết hormone cortisol và xáo trộn chuyển hóa serotonin tại ruột, khiến cử động ruột trở nên bất thường. Khoảng 95% lượng serotonin trong cơ thể được tạo ra tại ruột, đóng vai trò điều hòa nhu động ruột và cảm giác nội tạng, nên khi bị mất cân bằng sẽ gây xáo trộn đường ruột. Tất cả các cơ chế này biểu hiện ra bên ngoài bằng cảm giác lạnh bụng cùng những xáo trộn tiêu hóa kéo dài.
