Vậy y học hiện đại giải thích trí tuệ về chứng lãnh tiết của tiền nhân ra sao? Tôi nhận thấy chứng lạnh bụng mạn tính và tiêu chảy có liên quan sâu sắc đến sự rối loạn vận hành của trục ruột-não. Cơ quan tiêu hóa không chỉ là công xưởng xử lý thức ăn, mà còn sở hữu mạng thần kinh vô cùng tinh tế, kết nối phức tạp với hệ thần kinh tự chủ đến mức được gọi là não ruột.
Khi bụng bị lạnh, chức năng điều hòa của trục ruột-não có thể gặp trục trặc. Nhiệt độ ổ bụng hạ thấp khiến hoạt tính của hệ thần kinh tự chủ điều hòa nhu động ruột, đặc biệt là thần kinh phó giao cảm, dễ bị suy giảm hoặc mất cân bằng. Thần kinh phó giao cảm chịu trách nhiệm chính về nghỉ ngơi và tiêu hóa; khi chức năng này suy giảm, nhu động ruột trở nên bất thường và việc tiết enzyme tiêu hóa cũng không còn thuận lợi. Thức ăn không được phân giải đúng cách mà trôi nhanh xuống như một băng chuyền chạy chậm làm thức ăn trôi tuột đi, dẫn đến tiêu chảy.
Ngoài ra, chứng lạnh bụng còn tác động tiêu cực đến môi trường vi sinh vật đường ruột. Đường ruột là nơi chung sống cân bằng của vô số vi khuẩn có lợi và vi khuẩn có hại, nhưng khi thân nhiệt hạ thấp, môi trường sẽ trở nên bất lợi cho vi khuẩn có lợi hoạt động, tương tự như cây cối ưa ấm áp bị đông cứng trong giá rét. Vi khuẩn có lợi giảm sút và vi khuẩn có hại chiếm ưu thế sẽ làm suy yếu hàng rào bảo vệ của niêm mạc ruột, dễ khởi phát phản ứng viêm và dẫn tới các vấn đề như hội chứng rò rỉ ruột. Khi đó, độc tố hay vi sinh vật trong thức ăn có thể rò rỉ vào máu, gây phản ứng viêm toàn thân và tác động xấu đến hệ thần kinh tự chủ, dẫn đến mệt mỏi mạn tính, uể oải, thậm chí là cảm giác trầm cảm.
Hơn nữa, trong trạng thái căng thẳng, cơ thể kích hoạt thần kinh giao cảm để phục vụ phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy. Khi thần kinh giao cảm hưng phấn quá mức, lưu lượng máu đến ruột sẽ giảm đi, khiến ruột càng thêm lạnh và nhạy cảm. Nói cách khác, căng thẳng tâm lý tạo nên vòng xoắn bệnh lý khiến chứng lạnh bụng và tiêu chảy mạn tính thêm trầm trọng. Vì vậy, chứng lạnh bụng và tiêu chảy kéo dài không đơn thuần là chứng khó tiêu, mà là dấu hiệu cho thấy sự mất cân bằng của toàn bộ cơ thể cần được can thiệp tích cực. Thay vì chỉ uống thuốc trị tiêu chảy, việc tập trung ổn định trục ruột-não và cải thiện môi trường vi sinh vật đường ruột từ gốc rễ mới là điều quan trọng hơn nhiều.
