ปวดสีข้างขวา ร่วมกับอาการหนาวสั่นและมีไข้ ถึงเวลาที่ต้องสงสัยท่อน้ำดีอักเสบ

หากมีอาการปวดสีข้างขวา มีไข้ อาการหนาวสั่น และภาวะดีซ่านปรากฏร่วมกัน ทางการแพทย์แผนปัจจุบันจะสงสัยโรคกลุ่มท่อน้ำดีอักเสบเฉียบพลันหรือถุงน้ำดีอักเสบเฉียบพลันเป็นอย่างมาก ถุงน้ำดีเป็นถุงขนาดเล็กที่อยู่ใต้ตับ ทำหน้าที่กักเก็บและทำให้น้ำดีเข้มข้นขึ้น ส่วนทางเดินน้ำดีคือเส้นทางส่งน้ำดีที่สร้างจากตับและถุงน้ำดีไปยังลำไส้เล็กส่วนต้นเพื่อช่วยในการย่อยอาหาร น้ำดีนี้ควรจะไหลเวียนได้สะดวก แต่หากมีนิ่วในถุงน้ำดีไปอุดกั้นถุงน้ำดีหรือทางเดินน้ำดี หรือเกิดการอักเสบจากการติดเชื้อแบคทีเรีย ย่อมก่อให้เกิดปัญหาตามมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อนิ่วในถุงน้ำดีอุดกั้นทางเดินน้ำดีจนทำให้น้ำดีคั่งค้างและเกิดการเจริญเติบโตของแบคทีเรีย จะส่งผลให้กลายเป็นท่อน้ำดีอักเสบเฉียบพลันได้ง่าย อาการแสดงที่เป็นตัวแทนในภาวะนี้เรียกว่า Charcot's triad ซึ่งประกอบด้วย มีไข้ ปวดท้องส่วนบนขวา และภาวะดีซ่าน หากมีภาวะความดันโลหิตต่ำหรือการเปลี่ยนแปลงระดับความรู้สึกตัวร่วมด้วย จะเรียกว่า Reynold's pentad ซึ่งถือเป็นภาวะที่รุนแรงยิ่งขึ้น ท่อน้ำดีอักเสบส่วนใหญ่มักเกิดจากนิ่วในถุงน้ำดี แต่ก็สามารถเกิดจากเนื้องอก ปรสิต หรือยาบางชนิดได้เช่นกัน เมื่อการอักเสบรุนแรงขึ้น น้ำดีจะไหลย้อนเข้าสู่กระแสเลือดทำให้เกิดภาวะดีซ่านที่ผิวทั่วร่างกายเปลี่ยนเป็นสีเหลือง และปฏิกิริยาการอักเสบจะทำให้มีไข้ร่วมกับอาการหนาวสั่น สาเหตุที่ปวดบริเวณช่องท้องส่วนบนขวาหรือบริเวณสีข้างใต้กระดูกซี่โครง เป็นเพราะตับ ถุงน้ำดี และทางเดินน้ำดีตั้งอยู่ในตำแหน่งนั้น หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที การอักเสบอาจลุกลามไปทั่วตับจนกลายเป็นฝีในตับ หรือดำเนินไปสู่ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ นอกจากนี้ นิ่วในถุงน้ำดีอาจอุดกั้นทางเดินน้ำดีจนกระตุ้นให้เกิดตับอ่อนอักเสบ ทำให้มีอาการปวดร้าวจากช่องท้องส่วนบนขวาไปยังบริเวณหลังหรือเอวได้ ในกรณีนี้อาจมีอาการปวดท้องอย่างรุนแรงร่วมกับอาเจียนและคลื่นไส้ ในทางการแพทย์แผนปัจจุบัน เมื่อมีอาการเหล่านี้ จะทำการตรวจเลือดเพื่อตรวจดูค่าการอักเสบ ค่าการทำงานของตับ และระดับบิลิรูบิน รวมถึงใช้การตรวจทางรังสีวิทยา เช่น การตรวจอัลตราซาวด์ช่องท้อง การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ และการตรวจเอกซเรย์คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า เพื่อประเมินการมีอยู่ของนิ่วในถุงน้ำดี การขยายตัวของทางเดินน้ำดี และระดับการอักเสบ การรักษาจะเริ่มต้นด้วยการให้ยาปฏิชีวนะเพื่อระงับการอักเสบ และหากการอุดกั้นจากนิ่วในถุงน้ำดีมีความรุนแรงหรือเกิดขึ้นซ้ำ อาจแก้ไขด้วยการส่องกล้องตรวจรักษาทางเดินน้ำดีและตับอ่อนหรือการผ่าตัด หากมีอาการเหล่านี้เกิดขึ้น การเดินทางไปโรงพยาบาลทันทีเพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้องจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง