Khái niệm “tâm” chủ quản tinh thần và ý thức trong Đông y bảo giám có mối liên hệ rất chặt chẽ với não bộ trong y học hiện đại, đặc biệt là vỏ đại não và hệ viền (limbic system). Tình trạng bất an và lo lắng mạn tính đôi khi được y học hiện đại chẩn đoán là “rối loạn lo âu lan tỏa (Generalized Anxiety Disorder, GAD)”. Chứng bệnh này chủ yếu được chẩn đoán khi sự lo lắng quá mức, không thể kiểm soát về nhiều khía cạnh trong đời sống hàng ngày kéo dài từ 6 tháng trở lên mà không giới hạn ở một đối tượng hay hoàn cảnh cụ thể nào. Những lo lắng triền miên thường đi kèm với nhiều triệu chứng thể chất đa dạng như đau đầu, căng cơ, khó tiêu, mất ngủ, mệt mỏi.
Về mặt thần kinh học, “hạch hạnh nhân (amygdala)” trong não bộ đóng vai trò như một hệ thống báo động giúp nhận diện và phản ứng với các mối đe dọa hoặc nỗi sợ hãi. Tuy nhiên, ở những người mắc rối loạn lo âu lan tỏa, hạch hạnh nhân này lại bị quá kích hoạt, có xu hướng liên tục phát chuông báo động ngay cả trong những tình huống thực tế không hề nguy hiểm. Ngoài ra, sự mất cân bằng chức năng cũng xuất hiện ở “vỏ não trước trán (prefrontal cortex)” chịu trách nhiệm phán đoán lý trí và đưa ra quyết định, cùng với “hồi hải mã (hippocampus)” điều hòa cảm xúc, tạo nên một vòng luẩn quẩn khiến bạn khó ngừng lo lắng, những ký ức bất an dễ dàng ùa về và bị khuếch đại lên.
Trong các hoạt động này của não bộ, chất dẫn truyền thần kinh đóng vai trò quan trọng, đặc biệt các chất như serotonin, norepinephrine và GABA (axit gamma-aminobutyric) có liên quan sâu sắc đến việc điều hòa lo âu. Người bệnh rối loạn lo âu thường biểu hiện sự mất cân bằng trong hệ thống serotonergic hoặc suy giảm chức năng của GABA. GABA đóng vai trò ức chế hoạt động của não để làm dịu sự hưng phấn; khi thiếu hụt hoặc không hoạt động hiệu quả, não bộ sẽ bị hưng phấn quá mức, khiến người bệnh dễ cảm thấy bất an và bồn chồn.
Thêm vào đó, lo âu mạn tính liên tục kích hoạt “trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến thượng thận (HPA axis)”, làm tăng tiết các hormone gây căng thẳng như cortisol. Ban đầu, các hormone này giúp cơ thể đối phó với áp lực, nhưng nếu tiết ra quá mức trong thời gian dài, chúng sẽ gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe toàn thân như suy giảm miễn dịch, mệt mỏi mạn tính, rối loạn giấc ngủ, tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Rốt cuộc, kiến giải của Đông y bảo giám về việc tâm bất an gây ra các vấn đề trên toàn cơ thể có thể được lý giải dưới góc nhìn khoa nội tiết thần kinh hiện đại là các triệu chứng toàn thân do sự quá kích hoạt của hệ thống phản ứng căng thẳng. Phương pháp bấm huyệt chia sẻ hôm nay có thể giúp điều hòa sự quá kích hoạt của hệ thần kinh này, đồng thời kích hoạt thần kinh phó giao cảm để thư giãn cả thể xác lẫn tâm trí.
