คำสาปจากไก่ทอดกับเบียร์? โรคเกาต์จู่โจมฉับพลันจนนิ้วหัวแม่เท้าร้อนดั่งไฟ

การแพทย์สมัยใหม่อธิบายอาการนิ้วหัวแม่เท้าร้อนดั่งไฟนี้ว่า เกิดจากสารที่เรียกว่ากรดยูริก ซึ่งเป็นผลผลิตสุดท้ายที่เหลือจากการที่ร่างกายเผาผลาญพิวรีน สารพิวรีนเป็นส่วนประกอบของกรดนิวคลีอิกในเซลล์และพบได้มากในอาหารที่รับประทาน โดยเฉพาะเนื้อสัตว์ อาหารทะเล เครื่องใน และเบียร์ ปกติแล้วสารนี้จะถูกกรองผ่านไตและขับออกทางปัสสาวะ แต่ปัญหาจะเกิดขึ้นเมื่อร่างกายสร้างกรดยูริกมากเกินไป หรือไตไม่สามารถขับออกได้อย่างมีประสิทธิภาพ เมื่อระดับกรดยูริกในเลือดสูงผิดปกติ กรดยูริกจะเริ่มสะสมในรูปแบบผลึกทรงเข็มแหลมคมตามข้อต่อและเนื้อเยื่อรอบข้าง ราวกับผลึกน้ำแข็งที่เกาะตัว โดยเฉพาะข้อต่อนิ้วหัวแม่เท้าที่มีอุณหภูมิร่างกายค่อนข้างต่ำและได้รับอิทธิพลจากแรงโน้มถ่วง จึงกลายเป็นตำแหน่งที่ผลึกกรดยูริกสะสมได้ง่าย ผลึกกรดยูริกเหล่านี้จะกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันให้มองว่าผลึกดังกล่าวเป็นสิ่งแปลกปลอมจากภายนอก จากนั้นเซลล์ภูมิคุ้มกันจะกระตุ้นปฏิกิริยาการอักเสบเพื่อกำจัดผลึก ส่งผลให้สารก่อการอักเสบจำนวนมาก เช่น ฮิสตามีน พรอสตาแกลนดิน และไซโตไคน์ ถูกหลั่งออกมา นำไปสู่อาการปวดรุนแรงพร้อมกับอาการบวม ร้อน และเกิดรอยแดง นอกจากนี้โรคเกาต์ยังมีปัจจัยทางพันธุกรรมเข้ามาเกี่ยวข้อง โดยยีนบางชนิด เช่น SLC2A9 และ ABCG2 อาจส่งผลต่อความสามารถในการขับกรดยูริกของไตและเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเกาต์ อีกทั้งผู้ที่มีกลุ่มอาการเมแทบอลิก เช่น โรคอ้วน ความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน หรือภาวะไขมันในเลือดสูง จะมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเกาต์เพิ่มขึ้นอย่างมาก โรคนี้จึงเกี่ยวข้องกับระบบอันซับซ้อนของร่างกายมากกว่าจะเป็นเพียงเรื่องของอาหารเท่านั้น ข้ออักเสบเกาต์เฉียบพลันถือเป็นสัญญาณเตือนว่าระดับกรดยูริกสูงเกินกว่าที่ร่างกายจะรับไหว จึงไม่ควรละเลย การดูแลรักษาจากต้นเหตุเพื่อควบคุมการอักเสบและจัดการระดับกรดยูริกจึงเป็นสิ่งที่สำคัญยิ่ง