Thoái hóa khớp trong cơ thể chúng ta không còn có thể giải thích đơn thuần bằng hiện tượng cơ học là mòn sụn khớp. Y học hiện đại hiểu bệnh lý này là một bệnh mạn tính đan xen các quá trình sinh hóa, viêm và thần kinh học rất phức tạp. Vượt ra ngoài việc sụn bị bào mòn đơn thuần, bệnh bao gồm một quá trình diện rộng khiến tất cả các mô xung quanh khớp như xương, màng hoạt dịch, dây chằng, cơ bắp và thậm chí cả hệ thần kinh cũng cùng bị tổn thương và biến đổi.
Chúng ta hãy cùng nhìn sâu hơn vào cơ chế cảm nhận cơn đau. Khi thoái hóa khớp tiến triển, các chất gây viêm như nhiều loại cytokine tiền viêm và prostaglandin sẽ được tiết ra bên trong khớp. Những chất này kích thích các đầu mút thần kinh xung quanh khớp để truyền tín hiệu đau lên não bộ. Hơn nữa, phản ứng viêm mạn tính làm suy giảm chức năng của tế bào sụn, đẩy nhanh quá trình phá hủy sụn, đồng thời gây ra vi gãy xương và xơ cứng ở xương dưới sụn, từ đó tạo nên một vòng luẩn quẩn làm trầm trọng thêm tình trạng viêm và đau đớn.
Các nghiên cứu gần đây đang làm sáng tỏ rằng những biến đổi về thần kinh học cũng đóng vai trò quan trọng trong việc mạn tính hóa cơn đau thoái hóa khớp. Kích thích đau mạn tính có thể làm cho con đường xử lý cảm giác đau ở tủy sống và não bộ trở nên quá mẫn, dẫn đến hiện tượng mẫn cảm trung ương, khiến người bệnh cảm thấy đau đớn dữ dội ngay cả trước những kích thích nhỏ mà trước đây không hề gây đau. Tình trạng này giống như hệ thống cảnh báo đau trở nên quá nhạy cảm và phản ứng quá mức với cả những kích thích vụn vặt. Thêm vào đó, việc giảm vận động do đau khớp sẽ làm suy yếu các cơ xung quanh, điều này làm giảm độ vững chắc của khớp và trở thành yếu tố khiến cơn đau càng tồi tệ hơn.
Giống như Đông y bảo giám đã đề cập đến thận khí hư nhược, y học hiện đại cũng xem mất cân bằng chuyển hóa toàn thân là một trong những yếu tố nguy cơ của thoái hóa khớp. Ví dụ, béo phì không chỉ làm tăng tải trọng vật lý tác động lên khớp, mà các chất gây viêm khác nhau tiết ra từ mô mỡ còn có thể thúc đẩy tình trạng viêm tại khớp, làm bệnh trầm trọng thêm. Ngoài ra, các bệnh chuyển hóa như bệnh đái tháo đường cản trở tuần hoàn máu và làm suy giảm khả năng phục hồi của mô, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe khớp. Nghĩa là, quan điểm của y học hiện đại cho rằng không chỉ vấn đề của bản thân khớp, mà tình trạng sức khỏe của toàn bộ cơ thể như cân bằng hormone, tình trạng viêm, tuần hoàn máu đều tác động phức tạp, ảnh hưởng đến sự khởi phát và tiến triển của thoái hóa khớp. Điều này hoàn toàn chung một mạch tư duy với trí tuệ của Đông y bảo giám: không chỉ nhìn nhận riêng sụn khớp, mà phải chăm sóc đồng thời cả hệ thống sức khỏe đóng vai trò như gốc rễ của toàn bộ cơ thể chúng ta. 💖
