Khi diễn giải các tín hiệu từ cơ thể dưới góc nhìn y học hiện đại, sự hài hòa của thân hình trong Đông y bảo giám có mối liên hệ mật thiết với hệ thần kinh tự chủ. Đúng như tên gọi, hệ thần kinh tự chủ là một hệ thống vô cùng quan trọng, tự động điều hòa các chức năng thiết yếu duy trì sự sống mà không phụ thuộc vào ý chí của chúng ta, bao gồm nhịp tim, tiêu hóa, hô hấp và điều hòa thân nhiệt. Hệ thống này được chia thành hai trục chính là thần kinh giao cảm và thần kinh phó giao cảm, hoạt động cân bằng như một chiếc bập bênh.
Thần kinh giao cảm giống như bàn đạp ga, đưa cơ thể vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu khi gặp nguy hiểm. Hệ thống này làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp, dồn máu về các cơ bắp để tạo ra nguồn năng lượng tức thì. Ngược lại, thần kinh phó giao cảm đóng vai trò là chiếc phanh, giúp cơ thể nghỉ ngơi và tích trữ năng lượng khi ở trạng thái thư thái. Cơ chế này làm chậm nhịp tim, thúc đẩy tiêu hóa, thư giãn cơ thể và giúp bạn ngủ ngon. Ở người khỏe mạnh, hai hệ thần kinh này điều chỉnh linh hoạt và cân bằng tùy theo hoàn cảnh. Tuy nhiên, khi căng thẳng kéo dài, thói quen sinh hoạt thất thường và áp lực công việc quá mức làm phá vỡ thế cân bằng này, tình trạng rối loạn thần kinh thực vật sẽ xuất hiện.
Khi cường giao cảm diễn ra quá mức, cơ thể giống như chiếc xe liên tục bị đạp ga mà không thể nghỉ ngơi, luôn duy trì trạng thái căng thẳng. Tình trạng này dẫn đến nhiều triệu chứng như hồi hộp, tức ngực, khó tiêu, toát mồ hôi lạnh, lo âu, mất ngủ. Hạch hạnh nhân trong não bị quá kích hoạt và trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến thượng thận (HPA axis) bị xáo trộn khiến hormone căng thẳng cortisol tăng cao mạn tính, càng làm trầm trọng thêm các triệu chứng này. Cường giao cảm mạn tính còn cản trở nhu động đường tiêu hóa, gây ra các vấn đề về cơ quan tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, táo bón; đồng thời tạo gánh nặng cho hệ tim mạch, gây đau ngực hoặc biến động huyết áp. Tình trạng này thậm chí còn có thể dẫn đến suy giảm miễn dịch và viêm mạn tính, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe toàn thân.
Sau cùng, nhận định 'khi thân hình không hài hòa thì tinh khí thần đều tổn thương' trong Đông y bảo giám hoàn toàn tương đồng với quan điểm y học hiện đại rằng khi mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ, toàn bộ hệ thống trong cơ thể sẽ bị xáo trộn. Đã đến lúc bạn cần lắng nghe tiếng kêu cứu của cơ thể và bắt đầu nỗ lực tìm lại sự cân bằng. Đừng quá lo lắng, từ bây giờ hãy cùng tôi từng bước lấy lại quyền chủ động cho cơ thể mình.
