Có phải bạn đang kiệt sức? Khi 'khí' cạn kiệt, ý chí sống cũng bốc hơi

Vậy y học hiện đại giải thích hiện tượng cạn kiệt 'khí' mà Đông y bảo giám đề cập như thế nào? Xem xét các nghiên cứu gần đây, 'kiệt sức' hay 'hội chứng kiệt sức' không chỉ đơn thuần là mệt mỏi, mà liên quan sâu sắc đến sự mất cân bằng hóa thần kinh của não bộ và sự trục trặc của hệ nội tiết ứng phó với căng thẳng. Nếu y học cổ truyền Hàn Quốc xem 'khí' là vị tổng tư lệnh của cơ thể, thì y học hiện đại coi các vùng não chuyên biệt và các hormone đảm nhận vai trò đó. Não bộ chúng ta có các chất dẫn truyền thần kinh quan trọng như dopamine, serotonin, norepinephrine. Dopamine tham gia vào cơ chế khen thưởng, tạo động lực và niềm vui; serotonin ảnh hưởng đến điều hòa tâm trạng và cảm giác hạnh phúc; norepinephrine tác động đến sự tập trung và sinh lực. Trong trạng thái kiệt sức, sự cân bằng của các chất dẫn truyền thần kinh này bị phá vỡ, dẫn đến các triệu chứng như mất động lực, mệt mỏi vô lực và không thể cảm nhận niềm vui. Giống như khi 'khí' chạm đáy thì mọi thứ đều tàn tạ, đây chính là hiện tượng thiếu hụt 'khí' mang tính hóa học của não bộ. Ngoài ra, căng thẳng mạn tính kích hoạt quá mức trục hạ đồi-tuyến yên-tuyến thượng thận (trục HPA) của cơ thể. Trục này phản ứng với căng thẳng bằng cách tiết ra các hormone căng thẳng như cortisol. Trong ngắn hạn, nó giúp đối phó với tình huống nguy cấp, nhưng nếu bị kích hoạt quá mức trong thời gian dài, nó sẽ gây hại cho cả thể chất lẫn tinh thần. Nồng độ cortisol duy trì ở mức cao liên tục gây tác động tiêu cực đến chức năng của hồi hải mã (trí nhớ và điều hòa cảm xúc) và vỏ não trước trán (phán đoán và ra quyết định), có thể dẫn đến suy giảm trí nhớ, kém tập trung và khó kiểm soát cảm xúc. Điều này tương đồng với quan điểm trong y học cổ truyền Hàn Quốc rằng khi 'khí' rối loạn thì tinh thần sẽ bất an. Hơn nữa, sự suy giảm khả năng sản xuất năng lượng ở cấp độ tế bào cũng được chỉ ra là nguyên nhân quan trọng của hội chứng kiệt sức. Trong mỗi tế bào của cơ thể đều có nhà máy năng lượng mang tên 'ti thể'. Nếu ti thể không sản xuất năng lượng hiệu quả, thì dù có nghỉ ngơi bao nhiêu mệt mỏi cũng không tan biến, và sinh lực toàn thân sẽ sụt giảm. Căng thẳng mạn tính và mất cân bằng dinh dưỡng có thể làm suy giảm chức năng của ti thể này. Sức khỏe đường ruột cũng là một yếu tố không thể bỏ qua. Ruột gắn kết chặt chẽ với chức năng não đến mức được gọi là 'bộ não thứ hai'. Mất cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột gây ra phản ứng viêm và ảnh hưởng đến việc sản sinh các chất dẫn truyền thần kinh, tác động trực tiếp đến tâm trạng và mức năng lượng. Như vậy, y học hiện đại xem kiệt sức là một vấn đề phức hợp bao gồm mạch thần kinh não bộ, hệ nội tiết, chuyển hóa năng lượng tế bào và cả sức khỏe đường ruột. Dù trông có vẻ phức tạp, nhưng đây chính là minh chứng rõ nét cho thấy tất cả các hệ thống trong cơ thể chúng ta đều liên kết hữu cơ với nhau.