Các bệnh nhân thân mến, câu chuyện về dòng chảy của 'khí' trong Đông y bảo giám có thể khiến bạn thấy hơi khó hình dung. Tuy nhiên, y học hiện đại cũng giải thích khái niệm 'khí' này rất rõ ràng thông qua sự mất cân bằng của 'trục ruột-não (Gut-Brain Axis)' và 'hệ thần kinh tự chủ (Autonomic Nervous System)'.
Ruột không đơn thuần chỉ là cơ quan tiêu hóa thức ăn. Nơi đây tập trung dày đặc vô số tế bào thần kinh và tế bào miễn dịch đến mức được gọi là 'bộ não thứ hai', sở hữu hệ thống liên lạc chặt chẽ không ngừng trao đổi tín hiệu với não bộ. Đây chính là 'trục ruột-não': khi não bị căng thẳng thì ruột lập tức chịu ảnh hưởng, và ngược lại sức khỏe đường ruột suy giảm cũng tác động đến chức năng não. Việc dòng 'khí' bị tắc nghẽn cũng đồng nghĩa với việc hệ thống tín hiệu truyền qua 'trục ruột-não' này đang gặp trục trặc.
Đặc biệt, căng thẳng - vấn đề quen thuộc của cuộc sống hiện đại - chính là cốt lõi của mọi vấn đề. Khi bị căng thẳng, cơ thể kích hoạt thần kinh giao cảm như bước vào trạng thái phòng thủ. Thần kinh giao cảm chiếm ưu thế làm giảm lưu thông máu phục vụ tiêu hóa, nhu động ruột chậm lại và sự bài tiết enzyme tiêu hóa bị ức chế. Giống như trong tình huống khẩn cấp, năng lượng được ưu tiên chuyển sang nơi khác. Nhu động ruột chậm chạp khiến thức ăn lưu lại trong ruột quá lâu, không được tiêu hóa đúng cách và bị vi sinh vật đường ruột lên men quá mức sinh ra nhiều khí. Căng thẳng cũng làm tăng tính thấm niêm mạc ruột dẫn đến 'hội chứng rò rỉ ruột', khiến độc tố ruột tràn vào máu gây phản ứng viêm toàn thân, từ đó dẫn đến suy giảm chức năng tiêu hóa và tạo thêm nhiều khí trong một vòng luẩn quẩn.
Thêm vào đó, dây thần kinh phế vị (Vagus Nerve) là con đường quan trọng kết nối não và ruột, đồng thời là thành phần cốt lõi của thần kinh phó giao cảm giúp điều hòa nhu động ruột và sự tiết dịch tiêu hóa. Căng thẳng mạn tính làm suy yếu chức năng của dây thần kinh phế vị, làm giảm nhu động ruột và giảm khả năng tống khí ra ngoài. Ngoài ra, loạn khuẩn đường ruột (Dysbiosis) do mất cân bằng giữa lợi khuẩn đường ruột và vi khuẩn có hại cũng là nguyên nhân chính khiến vấn đề sinh khí trở nên nặng nề hơn. Một số vi khuẩn có hại khi phân giải carbohydrate sẽ tạo ra nhiều khí hydro hoặc metan. Cuối cùng là tình trạng tăng cảm giác nội tạng (Visceral Hypersensitivity). Ở trạng thái này, ngay cả với một lượng khí bình thường, ruột cũng phản ứng quá nhạy cảm khiến người bệnh cảm thấy khó chịu và đau đớn nhiều hơn; hiện tượng này cũng liên quan sâu sắc đến căng thẳng và mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ. Mọi thứ trong cơ thể chúng ta đều có sự liên kết, và tâm an ắt bụng sẽ yên, xin hãy luôn ghi nhớ điều này.
