Khái niệm khí trong Đông y bảo giám thoạt nghe có vẻ trừu tượng, nhưng khi nhìn dưới lăng kính y học hiện đại, ta thấy nó gắn kết kỳ diệu với các quá trình sinh lý sống động trong cơ thể. Trạng thái mà chúng ta hay gọi là mất sức, uể oải thực chất tương đồng với việc ti thể, nhà máy sản xuất năng lượng trong từng tế bào, bị suy giảm chức năng, khiến quá trình sản xuất adenosine triphosphate (ATP) diễn ra không thuận lợi. Khi năng lượng tế bào thiếu hụt, hiệu suất hoạt động của các cơ quan trong cơ thể tất yếu sẽ sụt giảm.
Đặc biệt, phế đảm nhiệm vai trò cốt lõi là tiếp nhận oxy và đào thải carbon dioxide trong từng khoảnh khắc chúng ta hít thở. Sự thiếu hụt khí có thể được lý giải là sự suy giảm hiệu suất tổng thể của chức năng tim phổi, bao gồm cả phế. Khả năng trao đổi oxy suy giảm sẽ không cung cấp đủ lượng oxy cho máu, điều này lại tạo thêm nhiều gánh nặng cho tim và cản trở tuần hoàn máu. Triệu chứng thở gấp và tức ngực chỉ sau một chút vận động rốt cuộc có thể là tín hiệu xuất hiện khi chức năng thông khí của phế suy giảm khiến cơ thể khó đảm bảo đủ lượng oxy, hoặc khi tim không thể cung cấp lượng máu cần thiết một cách hiệu quả.
Ngoài ra, các triệu chứng này còn liên quan mật thiết đến hệ thần kinh tự chủ của cơ thể. Hệ thần kinh tự chủ phụ trách các hoạt động sống diễn ra tự động mà ta không cần ý thức như nhịp tim, hô hấp, tiêu hóa. Khi mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ xảy ra do căng thẳng, làm việc quá sức, thiếu ngủ, thần kinh giao cảm sẽ bị tăng trương lực quá mức trong khi hoạt tính của thần kinh phó giao cảm bị suy giảm. Tăng trương lực giao cảm làm tăng nhịp tim, khiến nhịp thở nông và nhanh, đồng thời có thể gây tức ngực hoặc cảm giác lo âu. Dù bên ngoài có vẻ không có bất thường rõ rệt, bên trong cơ thể lại không ngừng phát ra chuông cảnh báo tình huống khẩn cấp. Độ linh hoạt và tính đàn hồi của phế suy giảm, các cơ hô hấp dễ mỏi, phản ứng viêm mạn tính cùng stress oxy hóa có thể tạo thành vòng luẩn quẩn làm cạn kiệt thêm năng lượng. Đây không đơn thuần là vấn đề hụt hơi mà cần phải hiểu là tín hiệu tinh tế cho thấy sự cân bằng của toàn bộ cơ thể đang bị phá vỡ. Như vậy, tình trạng thiếu khí trong Đông y bảo giám có thể được y học hiện đại giải thích là trạng thái cạn kiệt năng lượng sinh học phức hợp như suy giảm chức năng tim phổi, rối loạn chức năng ty thể, mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ. Vì vậy, các bạn đừng vô tình bỏ qua những tín hiệu nhỏ này, hãy bắt đầu lưu tâm đến khí của cơ thể ngay từ hôm nay.
