Chất quan trọng nhất không thể thiếu để duy trì mọi hoạt động sống của cơ thể chính là 'huyết'. Đông y bảo giám nhấn mạnh rằng, đặc biệt đối với phụ nữ, huyết là gốc rễ của cơ thể và là nguồn cội của sinh mệnh. Đó là vì mọi hoạt động sinh lý của nữ giới như kinh nguyệt, thụ thai, sinh nở đều liên quan mật thiết đến huyết này. Huyết trong cơ thể chúng ta phải luôn lưu thông không ngừng tựa như dòng sông, nhưng nếu dòng sông ấy bị đóng băng ở giữa hoặc biến thành bùn lầy tắc nghẽn thì sẽ ra sao? Khi đó chính là lúc 'ứ huyết' hình thành.
Đông y bảo giám chỉ ra một trong những nguyên nhân lớn nhất sinh ra ứ huyết này chính là 'hàn khí', tức sự lạnh giá. Hãy nghĩ lại hình ảnh ví von dòng sông ban nãy. Giống như nước sông đóng băng cứng ngắc khi trời trở lạnh, khi vùng bụng dưới của chúng ta bị lạnh, tuần hoàn máu không thể thông suốt và huyết sẽ đông kết lại. Khi huyết bị ứ trệ và tắc nghẽn như vậy, khí ở đó không thể thông suốt, cuối cùng dẫn đến đau đớn dữ dội. Điều này được đúc kết là 'bất thông tắc thống', tức 'không thông thì đau'.
Đặc biệt, các bộ phận ở bụng dưới như tử cung và buồng trứng chỉ có thể hoạt động khỏe mạnh khi tuần hoàn máu thông suốt, nhưng nếu nơi này bị lạnh, huyết sẽ trở nên đặc quánh, đông tụ lại và đục ngầu như vũng nước đọng. Người xưa quan niệm rằng ứ huyết như vậy không chỉ gây đau bụng dưới đơn thuần mà còn có thể là nguyên nhân gây kinh nguyệt không đều, biến đổi màu sắc máu kinh, thậm chí cả hiếm muộn. Vì vậy từ xưa, tiền nhân đã xem việc luôn giữ ấm bụng dưới cho phụ nữ là ưu tiên hàng đầu cho sức khỏe. Trí tuệ cổ xưa 'hàn thì ngưng trệ, ngưng trệ thì đau' chính là chìa khóa then chốt để giải quyết nỗi đau này. Đông y bảo giám nói rằng để giải quyết nỗi đau này, điều quan trọng là phải dùng khí ấm để làm tan huyết, tương tự như việc làm tan chảy dòng sông bị đóng băng giá lạnh.
