Huyết trong cơ thể chúng ta không đơn thuần là dòng dịch màu đỏ. Đông y bảo giám ví huyết như vật chất căn bản nhất để duy trì sự sống, tựa dòng sông sưởi ấm và nuôi dưỡng khắp cơ thể. Với phụ nữ, huyết lại càng quan trọng hơn cả. Đúng như câu 'Phụ nhân dĩ huyết vi bản', sức khỏe người phụ nữ lấy huyết làm gốc. Bởi kinh nguyệt, thai nghén hay sinh nở đều do dòng chảy và trạng thái của huyết chi phối.
Thế nhưng, nếu dòng huyết quý giá này vì nhiều lý do mà bị huyết hư, tức thiếu hụt, hoặc rơi vào chứng huyết hàn, tức bị nhiễm lạnh thì sẽ ra sao? Tình cảnh ấy chẳng khác nào dòng sông ấm áp trong người bị cạn dòng hoặc đóng băng. Nước cạn thì lòng sông trơ đáy nứt nẻ, còn đóng băng thì dòng chảy sẽ ứ trệ, tắc nghẽn. Đông y bảo giám ghi nhận: huyết thiếu hụt thì cơ thể phát lạnh (huyết hư tắc hàn), huyết không đủ đầy thì các đường kinh lạc đều bế tắc (huyết bất túc tắc chư kinh bất thông).
Khi huyết vừa thiếu vừa lạnh, dinh dưỡng và hơi ấm khó lòng truyền đến từng ngóc ngách của cơ thể. Nếu huyết không lên được vùng đầu, hoặc hàn khí khiến mạch máu co thắt, cơn đau đầu âm ỉ sẽ tìm đến mỗi khi kỳ kinh cận kề. Tựa như dòng nước bị chặn đứng khi lòng sông cạn đáy, đây chính là cơn đau do tuần hoàn máu lên não bị cản trở. Thêm vào đó, tình trạng tay chân lạnh buốt trong lãnh chứng là dấu hiệu cho thấy huyết chưa đưa được hơi ấm trọn vẹn đến vùng ngoại vi.
Những thay đổi tâm lý như cáu gắt cũng gắn liền mật thiết với huyết. Theo Đông y bảo giám, can đảm nhận việc tàng trữ và điều tiết huyết. Khi chức năng của can suy yếu hoặc huyết ứ trệ, khả năng điều hòa cảm xúc sẽ giảm sút, khiến người ta dễ nổi nóng vô cớ hoặc rơi vào u uất. Vì thế, đau đầu, lãnh chứng hay cáu gắt vào ngày ấy không đơn giản chỉ là chuyện tâm trạng, mà là tiếng gọi thiết tha từ dòng huyết bên trong, cũng là lời nhắc nhở quý giá từ Đông y bảo giám gửi đến chúng ta hôm nay.
