Y học hiện đại gọi triệu chứng nghiến răng vào ban đêm là nghiến răng khi ngủ (Sleep Bruxism) và xem đây là một trong những nguyên nhân chính gây rối loạn khớp thái dương hàm (TMJ). Tương tự như can hỏa trong Đông y bảo giám, căng thẳng, một trong những kẻ thù lớn nhất của con người thời nay, chính là thủ phạm cốt lõi bị chỉ đích danh gây ra tình trạng nghiến răng này.
Các yếu tố tâm lý như căng thẳng tột độ, lo âu, trầm cảm gây ra những biến đổi ở chất dẫn truyền thần kinh trong não bộ của chúng ta. Đặc biệt, nhiều nghiên cứu cho thấy sự mất cân bằng của các chất dẫn truyền thần kinh như dopamine, serotonin tác động đến hoạt động của dây thần kinh vận động ở vùng thân não, khiến các cơ hàm co thắt bất thường trong khi ngủ. Sự căng thẳng và áp lực mà ban ngày ta phải cố gắng kìm nén sẽ vô thức bộc phát khi đêm về, khiến cơ hàm bị căng cứng quá mức cần thiết và tạo gánh nặng quá tải lên các cơ nhai như cơ cắn và cơ thái dương.
Khi cơ hàm phải làm việc không ngừng nghỉ suốt đêm như vậy, sáng thức dậy không chỉ xuất hiện cơn đau quanh khớp thái dương hàm, mà còn có thể gây đau đầu lan ra vùng thái dương và toàn bộ đầu, cứng mỏi cả vai và gáy. Về lâu dài, điều này có thể dẫn đến mòn răng, tổn thương nướu răng, nghiêm trọng hơn là tổn thương hoặc biến dạng đĩa khớp thái dương hàm, tiến triển thành rối loạn khớp thái dương hàm khiến ngay cả việc há hay ngậm miệng cũng trở nên khó khăn. Giống như axit lactic tích tụ trong các cơ bắp làm việc quá sức, sự căng thẳng và mệt mỏi liên tục tích tụ ở cơ hàm tạo nên một vòng luẩn quẩn.
Ngoài ra, các thói quen sinh hoạt như nạp quá nhiều caffeine, hút thuốc, uống rượu quá độ cũng duy trì trạng thái tỉnh táo của não bộ, làm giảm chất lượng giấc ngủ và làm trầm trọng thêm tình trạng nghiến răng. Cũng có những báo cáo cho thấy việc dùng một số loại thuốc nhất định như thuốc chống trầm cảm làm tăng tỷ lệ nghiến răng. Suy cho cùng, nghiến răng không chỉ là vấn đề thói quen ngủ, mà là chỉ số quan trọng phản ánh trạng thái sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Điểm mà trí tuệ của Đông y bảo giám và quan điểm y học hiện đại trùng khớp đến kinh ngạc chính là: chúng ta cần thấu hiểu sự căng thẳng, áp lực ẩn sau triệu chứng bề ngoài và nỗ lực điều hòa chúng.
