Dưới góc nhìn của y học hiện đại, tình trạng 'huyết thiếu' mà Đông y bảo giám nhắc đến chủ yếu chỉ thiếu máu. Thiếu máu là tình trạng số lượng hồng cầu hoặc lượng protein mang tên hemoglobin bên trong hồng cầu thấp hơn mức bình thường. Hemoglobin đảm nhận vai trò rất quan trọng là tiếp nhận oxy từ phổi và vận chuyển đến các tế bào, mô trên khắp cơ thể. Tuy nhiên, khi chỉ số hemoglobin này giảm xuống, việc cung cấp oxy đến các cơ quan không được đảm bảo, dẫn đến nhiều triệu chứng khác nhau.
Phổ biến nhất chính là thiếu máu thiếu sắt. Cơ thể chúng ta nhất thiết phải có sắt để tạo ra hemoglobin. Dù vậy, nếu lượng sắt hấp thu qua chế độ ăn không đủ, lượng kinh nguyệt nhiều, hoặc xuất huyết đường tiêu hóa làm mất nhiều sắt, thiếu máu sẽ xảy ra. Nhu cầu sắt cũng tăng cao trong thai kỳ hoặc thời gian cho con bú nên cần đặc biệt lưu ý.
Khi việc cung cấp oxy không thuận lợi, cơ thể chúng ta sẽ không thể tạo ra sức lực, giống như chiếc xe cạn kiệt nhiên liệu trong động cơ.
Thứ nhất, mệt mỏi nghiêm trọng là triệu chứng điển hình nhất. Tế bào cần oxy để sản sinh năng lượng, nên khi thiếu oxy thì việc cơ thể uể oải, rã rời là điều khó tránh. Tình trạng khó thở dù chỉ đi bộ một đoạn ngắn cũng là phản ứng xuất hiện khi tim phải đập nhanh hơn, nỗ lực hơn để bù đắp lượng oxy đang thiếu hụt.
Thứ hai, khi oxy lên não sụt giảm có thể xuất hiện chóng mặt hoặc đau đầu, trường hợp nặng có thể dẫn đến ngất. Da xanh xao và tay chân lạnh cũng là dấu hiệu cho thấy tuần hoàn máu không thông suốt.
Thứ ba, việc giọng nói yếu đi không đơn thuần chỉ do thiếu sức lực. Hoạt động phát âm đòi hỏi sự điều hòa tinh tế của cơ dây thanh và lực của cơ hô hấp, nhưng thiếu oxy dẫn đến suy giảm chức năng của các cơ này cùng sự thiếu hụt năng lượng toàn thân, khiến giọng nói mất lực, trầm xuống hoặc rất nhanh mệt.
Nếu thiếu máu kéo dài, miễn dịch sẽ suy yếu khiến cơ thể dễ nhiễm trùng, giảm tập trung làm giảm sút hiệu quả học tập và làm việc. Tình trạng này cũng tạo thêm gánh nặng cho tim, có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như suy tim. Do đó, nếu các biểu hiện này lặp đi lặp lại trong thời gian dài, bạn chớ nên xem nhẹ mà cần đến bệnh viện thăm khám để có chẩn đoán và điều trị chính xác. Việc tìm ra nguyên nhân thiếu máu thông qua xét nghiệm máu sẽ giúp bắt đầu phương án điều trị phù hợp, chẳng hạn dùng thuốc bổ sung sắt hoặc cải thiện thực đơn dinh dưỡng.
