Nếu lý giải hiện tượng ‘nhiệt trong cơ thể làm cạn kiệt tân dịch’ được đề cập trong Đông y bảo giám dưới góc nhìn y học hiện đại, khả năng cao đây là vấn đề ở ‘tuyến giáp’, cơ quan cốt lõi điều hòa chuyển hóa năng lượng của cơ thể. Tuyến giáp là tuyến nội tiết nhỏ hình cánh bướm nằm ở phía trước cổ, tiết ra hormone tuyến giáp (chủ yếu là triiodothyronine, thyroxine). Những hormone này đóng vai trò như ‘chân ga’ điều chỉnh tốc độ chuyển hóa của cơ thể. Chúng tác động trên diện rộng đến nhịp tim, thân nhiệt, mức tiêu hao năng lượng, thậm chí cả chức năng hệ thần kinh. 🏎️
‘Cường giáp’ theo đúng nghĩa đen là tình trạng tuyến giáp hoạt động quá mức và sản sinh quá nhiều hormone tuyến giáp. Điều này giống như việc chiếc xe bị đạp ga quá mạnh khiến động cơ bị quá nhiệt. Khi tốc độ chuyển hóa của cơ thể bắt đầu tăng nhanh hơn mức cần thiết, cơ thể chúng ta sẽ liên tục đốt cháy năng lượng. Kết quả là xuất hiện các triệu chứng sau đây.
Thứ nhất là ‘cảm giác nóng và khát nước’. Khi tốc độ chuyển hóa gia tốc, lượng nhiệt sinh ra trong cơ thể tăng vọt. Vì vậy, người khác thấy lạnh nhưng chỉ riêng bạn cảm thấy nóng, chỉ cần vận động nhẹ là mồ hôi đã tuôn như mưa. Cơ thể tiết nhiều mồ hôi để làm mát lượng nhiệt dư thừa, và khi lượng dịch cơ thể mất đi quá nhiều, cảm giác khát nước tự nhiên sẽ trở nên nghiêm trọng. Dù liên tục uống nước mà cơn khát vẫn không giảm là do tốc độ mất dịch cơ thể diễn ra nhanh hơn tốc độ cấp nước mà cơ thể cần.
Thứ hai là ‘mệt mỏi dữ dội’. Do cơ thể liên tục hoạt động ở tốc độ cao, nó sẽ tiêu hao năng lượng quá mức như một vận động viên marathon chạy không ngừng nghỉ. Mọi hệ thống như não bộ, cơ bắp, các cơ quan đều kiệt sức, kéo theo cảm giác mệt mỏi mạn tính ập đến, dẫn đến chứng mệt mỏi vô lực dù có nghỉ ngơi đầy đủ cũng không hồi phục được.
Thứ ba là ‘sụt cân’. Vì năng lượng liên tục bị đốt cháy, hiện tượng sụt cân sẽ xảy ra dù bạn ăn uống rất tốt. Nguyên nhân là do mức năng lượng cơ thể tiêu hao nhiều hơn năng lượng nạp vào từ thức ăn. Đây cũng là tín hiệu cho thấy cơ thể không thể tích lũy dưỡng chất hợp lý và đang dần kiệt quệ.
Ngoài ra, sự bài tiết quá mức hormone tuyến giáp còn có thể gây ra nhiều triệu chứng khác như đánh trống ngực do nhịp tim tăng, run tay, lo âu, thần kinh quá mẫn, mất ngủ, và trường hợp nặng có thể xuất hiện lồi mắt. Nguyên nhân phổ biến nhất là bệnh Graves, một bệnh tự miễn mà hệ miễn dịch tấn công chính tuyến giáp của mình, kích thích sản sinh quá mức hormone. Nếu những triệu chứng này kéo dài, bạn đừng chỉ coi đó là mệt mỏi hay khát nước đơn thuần, hãy đến gặp bác sĩ chuyên khoa và làm xét nghiệm chức năng tuyến giáp. Đây là bệnh lý hoàn toàn có thể hồi phục nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Bạn hãy yên tâm nhé. 😊
