Y học hiện đại có thể giải thích khái niệm tỳ vị của Đông y bảo giám thông qua sự tương tác đáng kinh ngạc mang tên trục ruột não. Đường ruột của chúng ta vượt xa một cơ quan tiêu hóa thông thường, nó liên tục giao tiếp với não bộ thông qua vô số tế bào thần kinh và hormone đến mức được mệnh danh là 'bộ não thứ hai'. Cảm giác thèm ăn chính là kết quả của cuộc đối thoại phức tạp này. Ghrelin tiết ra từ dạ dày gửi tín hiệu 'đói bụng rồi' đến não để kích thích cảm giác thèm ăn, còn leptin từ tế bào mỡ lại thông báo cảm giác no rằng 'được rồi, không cần ăn nữa đâu'. Khi ruột non tiếp nhận thức ăn, nó sẽ tiết ra các hormone như cholecystokinin để hỗ trợ tiêu hóa và tạo cảm giác no. Tất cả những tín hiệu này bận rộn qua lại giữa ruột và não bộ thông qua đường cao tốc mang tên dây thần kinh phế vị, từ đó điều hòa cảm giác thèm ăn của chúng ta một cách tinh vi. Thế nhưng, căng thẳng, căn bệnh kinh niên của người hiện đại, lại gây ra sự xáo trộn nghiêm trọng cho cuộc đối thoại tinh tế này. Khi bị căng thẳng, cơ thể chúng ta sẽ kích hoạt thần kinh giao cảm để phục vụ phản ứng chiến đấu hay bỏ chạy, và trong quá trình này, các hormone căng thẳng như cortisol sẽ được tiết ra. Khi điều đó xảy ra, lưu lượng máu và năng lượng truyền đến hệ tiêu hóa sẽ giảm đi, khiến nhu động ruột chậm lại, ức chế bài tiết enzyme tiêu hóa, tăng tính thấm niêm mạc ruột và làm suy giảm chức năng tiêu hóa nói chung. Giống như việc hệ thống vận hành sai lệch và cho rằng đây là tình huống khẩn cấp nên 'không phải lúc để ăn cơm'. Ngoài ra, trong đường ruột của chúng ta còn có hệ vi sinh vật với vô số vi sinh vật sinh sống. Những vi sinh vật này sản xuất hơn 90% serotonin vốn được gọi là hormone hạnh phúc, đồng thời tác động lên các chất dẫn truyền thần kinh như GABA, đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa cảm giác thèm ăn và tâm trạng. Thói quen ăn uống không điều độ, chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, lạm dụng thuốc kháng sinh có thể phá vỡ sự cân bằng của các vi sinh vật đường ruột này, cuối cùng cản trở sự kết nối của trục não-ruột và dẫn đến chán ăn, khó tiêu, thậm chí là rối loạn khí sắc. Tình trạng tỳ vị suy yếu mà Đông y bảo giám đề cập chính là hiện tượng xuất hiện từ sự kết hợp của các cơ chế y học hiện đại phức tạp này: sự mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ do căng thẳng, mất cân bằng vi sinh vật đường ruột, rối loạn nội tiết. Thay vì chỉ xem đó là chuyện chán ăn đơn thuần, chúng ta cần hiểu và quan tâm đến nó như một tín hiệu SOS mà hệ thống điều hòa tinh vi của cơ thể đang gửi gắm. Bởi lẽ cơ thể chúng ta có tính liên kết hữu cơ chặt chẽ hơn bạn nghĩ rất nhiều.
