“Thưa bác sĩ, tại sao cơn ho khan của tôi lại kéo dài dai dẳng như thế này?” Đây là câu hỏi quen thuộc của nhiều người khi đến phòng khám. Càng về đêm cơn ho càng nặng hơn, cổ họng ngứa ngáy bứt rứt, ho mãi mà không thấy dễ chịu.
Trong Đông y bảo giám, phế được ví là kiều tạng, mong manh và nhạy cảm hơn các cơ quan khác. Phế mỏng manh như làn da trẻ nhỏ nên phản ứng rất nhạy trước kích thích dù nhỏ nhất. Đặc biệt, phế là cơ quan ưa ẩm và sợ khô. Phế đảm nhận vai trò chủ quản chuyển hóa nước, vận hành tân dịch bao bọc và giữ ẩm cho cơ thể, đồng thời hít thở không khí trong lành để tiếp thêm năng lượng và đào thải trọc khí ra ngoài.
Khi phế bị khô, tương tự như mảnh đất nứt nẻ, niêm mạc của phế và phế quản cũng khô lại, không thể duy trì chức năng bình thường. Niêm mạc khô trở nên nhạy cảm hơn trước các kích thích bên ngoài, dễ phản ứng với bụi mịn hay virus và dẫn đến viêm nhiễm. Triệu chứng điển hình xuất hiện lúc đó chính là ho khan. Không có đờm đặc, cổ họng ngứa ngáy và ho liên tục, càng ho cổ họng lại càng khô và đau rát, tạo thành vòng luẩn quẩn. Đây cũng chính là lúc phế phát tín hiệu báo động khi đang quá khô rát và kiệt sức.
Cơn ho khan lặp đi lặp lại giữa đêm chính là lời cảnh báo từ phế. Những ngày chịu nhiều áp lực công việc, thiếu ngủ, hoặc tiếp xúc nhiều với gió điều hòa và máy sưởi, cổ họng thường trở nên khô khốc và khó chịu. Những thói quen sinh hoạt này tích tụ dần làm cạn kiệt tân dịch của phế, cuối cùng dẫn tới ho khan. Đây là tín hiệu quan trọng liên quan trực tiếp đến sức khỏe của phế chứ không đơn thuần là sự khó chịu nhất thời.
