Thưa các bệnh nhân thân mến, nỗi khổ sở khi đêm không ngủ được còn ban ngày thì lờ đờ, tôi hoàn toàn thấu hiểu. Y học hiện đại giải thích chức năng của “đởm” trong Đông y bảo giám một cách sâu sắc dưới nhiều góc độ như khoa thần kinh, nội tiết học, miễn dịch học. Việc Đông y bảo giám gọi đởm là “bộ chỉ huy của sự quyết đoán” có sự liên kết đáng kinh ngạc với khái niệm “trục ruột não” của hiện đại. Axit mật do đởm tiết ra không chỉ giúp tiêu hóa chất béo đơn thuần. Theo các nghiên cứu gần đây, axit mật tác động đến môi trường vi sinh vật đường ruột, từ đó can dự vào việc sản sinh chất dẫn truyền thần kinh ở não và điều hòa phản ứng căng thẳng. Nếu quá trình tiết hoặc lưu thông của mật gặp trục trặc, môi trường đường ruột sẽ xấu đi, dẫn đến tác động tiêu cực đến việc sản sinh các hormone điều hòa giấc ngủ như melatonin.
Thiếu ngủ mạn tính khiến não bộ của chúng ta tích tụ “nợ ngủ”. Não bộ dọn dẹp các chất độc tính tích tụ suốt cả ngày, đặc biệt là các chất thải chuyển hóa như beta-amyloid thông qua giấc ngủ ban đêm, nhưng nếu thiếu ngủ, quá trình dọn dẹp này không thể diễn ra bình thường. Kết quả là chức năng não bị suy giảm, không chỉ giảm tập trung và trí nhớ mà khả năng điều hòa cảm xúc cũng sa sút. Nó giống hệt như chiếc máy tính chạy quá nhiều chương trình dẫn đến bị sập nguồn. Đặc biệt chức năng thùy trán bị suy yếu khiến khả năng phán đoán mờ mịt, dễ trở nên bốc đồng. Cảm giác mệt mỏi dữ dội và cơn buồn ngủ vào ban ngày chính là tín hiệu cho thấy não bộ đang khẩn thiết cầu cứu một sự nghỉ ngơi.
Ngoài ra, thiếu ngủ làm tăng tiết hormone gây căng thẳng là cortisol. Khi nồng độ cortisol duy trì ở mức cao kéo dài, thần kinh giao cảm bị quá kích hoạt gây tim đập nhanh, nỗi bất an dâng cao, dẫn đến mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ. Điều này lại tạo thành một vòng xoắn luẩn quẩn cản trở giấc ngủ ban đêm. Suy giảm miễn dịch cũng là điều không thể bỏ qua. Trong lúc ngủ, các tế bào miễn dịch hoạt động tích cực để bảo vệ cơ thể, nhưng nếu thiếu ngủ, miễn dịch suy yếu khiến cơ thể dễ mắc đủ loại bệnh tật. Hãy luôn nhớ rằng sự tích tụ mệt mỏi vào ban ngày không chỉ đơn giản là cơ thể mỏi mệt, mà nó có thể tiến triển thành hội chứng mệt mỏi mạn tính gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến toàn thân như suy giảm chức năng não, mất cân bằng nội tiết tố và suy giảm miễn dịch. Đã đến lúc bạn cần lắng nghe những tín hiệu từ đởm của cơ thể và phục hồi thân tâm kiệt quệ bằng phương pháp tiếp cận khoa học.
