Chức năng của đởm được nói đến trong Đông y bảo giám, dưới góc nhìn y học hiện đại, có sự tương đồng đáng kể với chức năng của một vùng não bộ cụ thể, đặc biệt là vỏ não trước trán (Prefrontal Cortex). Vỏ não trước trán là vùng cốt lõi của chức năng điều hành gồm lập kế hoạch, ra quyết định, giải quyết vấn đề, kiểm soát xung động và thực hiện các hành vi hướng tới mục tiêu. Việc chúng ta trì hoãn việc cần làm hoặc né tránh quyết định là một trong những biểu hiện thường gặp khi chức năng của vỏ thùy trán bị suy giảm tạm thời hoặc mạn tính. Ví dụ, trong tình trạng căng thẳng, hormone cortisol được tiết ra quá mức sẽ làm suy giảm chức năng của vỏ thùy trán, kéo theo khả năng nhận thức giảm sút, từ đó dẫn tới sự thiếu quyết đoán và thói quen trì hoãn kéo dài. Ngoài ra, sự mất cân bằng dopamine, chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến hệ thống tưởng thưởng của não bộ, cũng đóng vai trò then chốt. Dopamine mang lại cảm giác thỏa mãn và động lực trong quá trình thiết lập cùng việc hoàn thành mục tiêu, nên khi dopamine tiết ra không thuận lợi, chúng ta khó có được lực đẩy cần thiết để bắt đầu việc mới hay đưa ra những quyết định khó khăn. Điều này giống như một chiếc xe khó khởi động, không tìm được lý do để lăn bánh nên cứ đứng yên tại chỗ. Serotonin cũng giữ vai trò quan trọng khi góp phần điều hòa tâm trạng và làm dịu lo âu. Khi lượng serotonin ở mức thấp, cảm giác bất an hoặc tâm lý do dự gia tăng khiến áp lực đối với việc đưa ra quyết định nặng nề hơn, cuối cùng dẫn đến hành vi né tránh. Hệ thần kinh tự chủ của cơ thể cũng góp phần tác động, khi trạng thái thần kinh giao cảm bị kích hoạt quá mức kéo dài, cơ thể luôn duy trì tình trạng căng thẳng, gây hao kiệt năng lượng não bộ và cản trở chức năng điều hành. Hiểu được rằng thói quen trì hoãn hay né tránh quyết định không đơn thuần do ý chí yếu kém, mà là hệ quả từ sự tương tác giữa mạng lưới thần kinh phức tạp, chất dẫn truyền thần kinh và hệ thống phản ứng căng thẳng là điều rất quan trọng. Thói quen sinh hoạt của đời sống hiện đại như thiếu ngủ mạn tính, ăn uống mất cân bằng, lạm dụng thiết bị điện tử cũng góp phần làm suy giảm chức năng não bộ. Việc điều dưỡng đởm khí theo Đông y bảo giám, nhìn nhận theo y học ngày nay, chính là việc áp dụng lối sống giúp tối ưu hóa chức năng não bộ và cân bằng các chất dẫn truyền thần kinh. Thân và tâm luôn gắn bó mật thiết, vì thế chúng ta cần nhìn nhận vấn đề này bằng một lăng kính thấu hiểu và khoa học hơn. 😊
