Căng thẳng là run tay? Tín hiệu cơ thể từ sự lo âu, giải mã triệu chứng run

Chức năng của “đởm” mà Đông y bảo giám nhắc đến tương đồng rõ rệt với vai trò của các vùng não bộ chuyên biệt và hệ thần kinh tự chủ trong y học hiện đại. Hiện tượng cơ thể run rẩy khi căng thẳng hoặc cảm thấy lo âu chủ yếu là một dạng “run sinh lý”, vốn là phản ứng phòng vệ tự nhiên của cơ thể trước áp lực. Khi đối mặt với căng thẳng, hạch hạnh nhân trong não bộ sẽ kích hoạt và gửi tín hiệu đến vùng dưới đồi. Vùng dưới đồi tiếp tục kích thích hệ thần kinh giao cảm để kích hoạt “phản ứng chiến-hoặc-biến”. Lúc này, cơ thể tiết ra các hormone căng thẳng như adrenaline và cortisol; những hormone này thúc đẩy nhịp tim đập nhanh, tăng huyết áp và làm căng cơ bắp, đặt toàn bộ cơ thể vào trạng thái sẵn sàng cho tình huống khẩn cấp. Trong tiến trình này, các đợt co thắt và giãn cơ vi mô lặp đi lặp lại sẽ làm phát sinh hiện tượng run. Triệu chứng này thường dễ nhận thấy nhất ở những bộ phận có nhiều chuyển động tinh tế như bàn tay. Bên cạnh đó, sự mất cân bằng của các chất dẫn truyền thần kinh cũng tác động trực tiếp đến hiện tượng run rẩy. Axit gamma-aminobutyric (GABA) là chất dẫn truyền thần kinh giữ nhiệm vụ ức chế hoạt động não bộ để duy trì cảm giác bình tĩnh, nhưng trong trạng thái căng thẳng hoặc lo âu kéo dài, chức năng của GABA có thể suy giảm hoặc mất cân bằng. Tình trạng này khiến sự hưng phấn quá mức của hệ thần kinh không được kiểm soát, làm chứng run càng thêm rõ rệt. Như vậy, sự suy yếu của “đởm khí” trong Đông y bảo giám tương ứng với góc nhìn y học hiện đại về sự mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ do căng thẳng, đặc biệt là sự hưng phấn quá mức của thần kinh giao cảm cùng sự thiếu hụt chất dẫn truyền thần kinh. Nếu tình trạng run rẩy nghiêm trọng đến mức gây trở ngại cho sinh hoạt hằng ngày hoặc đi kèm các triệu chứng như đánh trống ngực, khó thở, chóng mặt, đó có thể không còn là sự căng thẳng thông thường mà là dấu hiệu của rối loạn lo âu hoặc bệnh lý thần kinh học khác; khi đó, việc thăm khám chuyên khoa là điều hết sức cần thiết. Luôn lắng nghe từng tín hiệu từ cơ thể và chăm sóc bản thân một cách thấu đáo là chìa khóa gìn giữ sức khỏe.