Tình trạng thực tích mạn tính khiến vùng thượng vị cứng như đá và ấm ách thường được y học hiện đại chẩn đoán là khó tiêu chức năng. Đây là tình trạng nội soi hay các xét nghiệm khác khó tìm thấy bất thường rõ rệt, nhưng người bệnh lại cảm thấy vô cùng khó chịu. Chứng đàm tích mà Đông y bảo giám đề cập chứa đựng cái nhìn sâu sắc lý giải nguyên nhân căn bản của chứng rối loạn tiêu hóa chức năng này. Khoa học hiện đại giải thích điều này qua sự mất cân bằng của trục ruột-não và sự trục trặc của hệ thần kinh. Dạ dày ruột không đơn thuần là cơ quan tiêu hóa mà còn sở hữu mạng thần kinh phức tạp, được ví như bộ não thứ hai liên tục giao tiếp với não bộ. Đặc biệt, dây thần kinh phế vị đóng vai trò như cây cầu nối quan trọng giữa não và cơ quan tiêu hóa, nhưng khi sự cân bằng của hệ thần kinh tự chủ bị phá vỡ do căng thẳng hay thói quen sinh hoạt thất thường, hoạt động của dây thần kinh phế vị có thể suy giảm. Dây thần kinh phế vị điều hòa nhu động ruột, kích thích tiết axit dạ dày cùng enzyme tiêu hóa và tham gia vào toàn bộ chức năng tiêu hóa, nên khi chức năng này suy giảm, thức ăn sẽ đọng lại lâu trong dạ dày và quá trình tiêu hóa bị đình trệ. Điều này hoàn toàn tương đồng với khái niệm thực tích trong Đông y bảo giám. Ngoài ra, cảm giác khó chịu mạn tính ở đường tiêu hóa có thể gây ra viêm mạn tính mức độ thấp ở niêm mạc dạ dày ruột. Tình trạng viêm này làm thần kinh cảm giác của đường tiêu hóa trở nên nhạy cảm, dẫn đến hiện tượng tăng cảm giác nội tạng khiến người bệnh cảm thấy đau hoặc khó chịu quá mức trước kích thích rất nhỏ. Đây có thể là nguyên nhân khiến vùng thượng vị có cảm giác cứng ngắc, bởi sự căng thẳng và khó chịu liên tục có thể làm co thắt cơ hoành cùng các cơ bụng, tạo ra cảm giác căng cứng thực tế. Mất cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột cũng là một yếu tố quan trọng. Sự gia tăng của vi khuẩn có hại làm tăng tính thấm niêm mạc ruột, dẫn đến hội chứng rò rỉ ruột, từ đó gây ra phản ứng viêm toàn thân và làm suy giảm chức năng dạ dày ruột nhiều hơn. Hơn 90% chất dẫn truyền thần kinh serotonin được tạo ra tại ruột; khi sức khỏe đường ruột suy giảm, lượng bài tiết serotonin cũng bị ảnh hưởng và có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe tinh thần như thay đổi tâm trạng. Tất cả các yếu tố phức tạp này tương tác lẫn nhau, tạo nên vấn đề dạ dày ruột mạn tính mang tên chứng đàm tích. Giờ đây, thay vì xem đó là chứng khó tiêu đơn thuần, đã đến lúc bạn cần lắng nghe tín hiệu từ cơ thể.
