Bác sĩ ơi, tôi khổ sở vô cùng vì viêm dạ dày và loét dạ dày. Đi khám thấy bảo có cả vi khuẩn Helicobacter pylori, liệu bệnh này có thực sự tiến triển thành ung thư dạ dày không? Đây là một trong những nỗi trăn trở mà rất nhiều người bộc bạch với tôi. Đúng vậy, vi khuẩn Helicobacter pylori phổ biến đến mức hơn một nửa dân số thế giới bị nhiễm, nhưng tuyệt đối không được xem nhẹ vì đây là thủ phạm chính gây hại cho sức khỏe dạ dày.
Loại vi khuẩn này cư trú ở niêm mạc dạ dày gây viêm, trường hợp nặng có thể dẫn đến loét dạ dày, loét tá tràng và được biết là làm tăng nguy cơ mắc ung thư dạ dày lên tới 2 đến 3 lần. Đáng chú ý là tỷ lệ nhiễm vi khuẩn Helicobacter cao cũng được coi là một trong những lý do khiến tỷ lệ mắc ung thư dạ dày tại nước ta ở mức cao. Tương tự như cách Đông y bảo giám đề cập đến vị nhiệt hay vị âm hư để cảnh báo về môi trường khiến thành dạ dày suy yếu, y học hiện đại cũng đặc biệt chú ý đến quá trình vi khuẩn Helicobacter pylori làm tổn thương niêm mạc dạ dày và liên tục gây ra phản ứng viêm.
Vi khuẩn Helicobacter pylori tiết ra urease để tự bảo vệ mình khỏi axit dạ dày, làm tăng pH của axit dạ dày. Sau đó, với hình dạng xoắn, chúng thâm nhập sâu vào lớp niêm mạc dạ dày để cư trú, tiết ra độc tố VacA và CagA trực tiếp làm tổn thương tế bào niêm mạc dạ dày và gây viêm mạn tính. Tình trạng viêm mạn tính này dẫn đến teo niêm mạc dạ dày, trải qua giai đoạn dị sản ruột, tức hiện tượng niêm mạc dạ dày biến đổi giống như niêm mạc ruột non hoặc niêm mạc đại tràng, và làm tăng nguy cơ tiến triển thành ung thư dạ dày.
Triệu chứng biểu hiện khác nhau ở mỗi người, nhiều trường hợp không triệu chứng, nhưng đau vùng thượng vị, ợ nóng, đầy trướng, khó tiêu, buồn nôn, no sớm là những biểu hiện thường gặp. Nặng hơn, bệnh có thể dẫn đến xuất huyết do loét dạ dày, thiếu máu. Việc chẩn đoán chủ yếu được thực hiện qua sinh thiết nội soi, xét nghiệm hơi thở urê, xét nghiệm máu, xét nghiệm kháng nguyên phân, và khi xác định có khuẩn, người bệnh thường tiến hành liệu pháp diệt trừ bằng cách dùng thuốc kháng sinh kết hợp thuốc kháng axit trong 1 đến 2 tuần. Liệu pháp này rất quan trọng vì hiệu quả phòng ngừa ung thư dạ dày đã được chứng minh rõ ràng. Đặc biệt, những người có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày, viêm teo dạ dày, dị sản ruột được khuyến cáo nên tích cực điều trị diệt trừ khuẩn.
Tuy nhiên, câu chuyện không dừng lại ở việc chỉ tiêu diệt vi khuẩn. Để vi khuẩn Helicobacter pylori phát triển mạnh và dẫn tới bệnh dạ dày ruột, các yếu tố phức hợp như thói quen sinh hoạt, miễn dịch và căng thẳng của chúng ta đều cùng tác động. Như Đông y bảo giám từng nói về tỳ vị hư nhược, y học hiện đại cũng nhìn nhận sức khỏe dạ dày ruột vượt xa khỏi chức năng tiêu hóa đơn thuần và có mối liên hệ mật thiết với miễn dịch toàn thân. Thông qua các nghiên cứu về trục ruột-não và hệ vi sinh vật, người ta đã làm sáng tỏ rằng sức khỏe dạ dày ruột ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh sức khỏe toàn thân như căng thẳng, cảm giác trầm cảm, bệnh miễn dịch. Vì vậy, ngay cả sau khi diệt trừ vi khuẩn Helicobacter pylori, việc duy trì chăm sóc sức khỏe dạ dày ruột đều đặn, kiểm soát căng thẳng và giữ thói quen ăn uống cân bằng vẫn vô cùng quan trọng. Hãy luôn nhớ rằng chỉ khi dạ dày của bạn an yên, cả cơ thể mới có thể khỏe mạnh.
