Vai trò của ruột non theo Đông y bảo giám tương đồng một cách đáng kinh ngạc với việc y học hiện đại nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hấp thu chất dinh dưỡng và trục ruột não. Đặc biệt, tình trạng thiếu dinh dưỡng cho não và thần kinh do suy giảm chức năng ruột non có biểu hiện rất giống với thiếu vitamin B12 trong y học hiện đại. Vitamin B12, hay cobalamin, là vitamin tan trong nước thiết yếu cho cơ thể, đóng vai trò quyết định trong sinh hồng cầu, tổng hợp DNA, cũng như hình thành và duy trì bao myelin bảo vệ tế bào thần kinh. Dưỡng chất này cũng tham gia tổng hợp chất dẫn truyền thần kinh, ảnh hưởng sâu sắc đến chức năng nhận thức và điều hòa tâm trạng. Tuy nhiên, loại vitamin B12 quan trọng này lại có quá trình hấp thu khá phức tạp. Nó chỉ có thể được hấp thu tại hồi tràng đoạn cuối của ruột non sau khi liên kết với yếu tố nội tại do dạ dày tiết ra. Nếu có bất kỳ trục trặc nào ở bất kỳ giai đoạn nào trong chuỗi quá trình này, tình trạng thiếu vitamin B12 đều có thể xảy ra. Chẳng hạn, chế độ ăn thuần chay thiếu thực phẩm nguồn gốc động vật như thịt, cá, sản phẩm từ sữa; dùng thuốc ức chế bơm proton kéo dài; tiền sử phẫu thuật cắt dạ dày; bệnh tự miễn như thiếu máu ác tính; các bệnh lý ruột non như bệnh Crohn; hoặc suy giảm tiết axit dạ dày do lão hóa đều có thể là nguyên nhân. Các triệu chứng của thiếu hụt vitamin B12 rất rộng và xuất hiện từ từ, khiến người ta dễ nhầm lẫn với sự mệt mỏi thông thường hay hiện tượng lão hóa. Điển hình gồm có mệt mỏi mạn tính, cảm giác vô lực, xanh xao, hụt hơi do thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ. Đáng lo ngại hơn là các triệu chứng hệ thần kinh: từ các biểu hiện của bệnh thần kinh ngoại biên như tê bì tay chân, dị cảm, giảm cảm giác thăng bằng, rối loạn dáng đi, cho đến suy giảm trí nhớ, giảm tập trung, trầm uất, suy giảm nhận thức, thậm chí có thể gây ra các triệu chứng tương tự sa sút trí tuệ. Những tổn thương thần kinh này có thể không hồi phục nếu tình trạng thiếu hụt kéo dài, do đó việc chẩn đoán và điều trị sớm là điều quan trọng hơn cả. Bạn có thể kiểm tra nồng độ vitamin B12 qua xét nghiệm máu, và khi cần thiết có thể thực hiện thêm xét nghiệm các chất chuyển hóa như axit methylmalonic hoặc homocysteine để có chẩn đoán chính xác. Y học hiện đại đang ngày càng làm sáng tỏ mức độ ảnh hưởng to lớn của tình trạng mất cân bằng dinh dưỡng vi lượng đối với não bộ và hệ thần kinh. Thật thú vị khi thấy vai trò của ruột non và sự liên kết với tâm trong Đông y bảo giám có thể được soi chiếu một cách hiện đại thông qua tầm quan trọng của các chất dinh dưỡng thiết yếu như vitamin B12.
