Y học hiện đại ngày càng làm sáng tỏ trí tuệ trong Đông y bảo giám. Không dung nạp lactose là một trong những biểu hiện điển hình khi chức năng 'tiếp nhận và chọn lọc' của ruột non gặp trục trặc. Ruột non có một loại enzym tiêu hóa tên là lactase. Khi thiếu enzym này, cơ thể không thể phân giải lượng lactose trong sữa hoặc các chế phẩm từ sữa. Lượng lactose chưa được tiêu hóa sẽ trôi xuống đại tràng, tại đây vi khuẩn đường ruột lên men lactose và sinh ra một lượng lớn khí. Lượng khí này gây chướng bụng và đau bụng, đồng thời lactose tạo ra tác dụng áp suất thẩm thấu hút nước vào lòng ruột, dẫn tới tiêu chảy. Các triệu chứng thường xuất hiện trong khoảng 30 phút đến 2 giờ sau khi dùng đồ có lactose, trường hợp nặng có thể kèm buồn nôn hoặc chóng mặt.
Hiện tượng không dung nạp lactose gồm ba dạng chính. Phổ biến nhất là không dung nạp lactose nguyên phát, khi lượng lactase tiết ra giảm dần tự nhiên theo tuổi tác. Tình trạng này rất phổ biến, gặp ở hơn 70% người châu Á. Không dung nạp lactose thứ phát là khi lượng lactase giảm tạm thời do các bệnh gây tổn thương ruột non như viêm ruột, bệnh Crohn, bệnh celiac, và có thể thuyên giảm sau khi bệnh lý nền được điều trị. Cuối cùng, không dung nạp lactose bẩm sinh là trường hợp rất hiếm khi cơ thể hoàn toàn không tiết được lactase ngay từ lúc chào đời.
Như vậy, không dung nạp lactose là hệ quả từ sự suy giảm chức năng enzym của ruột non kết hợp với mất cân bằng vi sinh vật đường ruột. Không chỉ là khó tiêu thông thường, đây còn là tín hiệu phản ánh sức khỏe đường ruột, vì thế lắng nghe cơ thể và có hướng xử trí phù hợp là điều rất cần thiết. Nếu cứ uống sữa là thấy khó chịu, thay vì cố chịu đựng, bạn nên tìm hiểu chẩn đoán chính xác và chọn cách chăm sóc ruột non phù hợp.
