Khổ sở vì không đi ngoài được? Thoát khỏi hội chứng ruột kích thích thể táo bón

Khái niệm khí trệ và thiếu hụt tân dịch trong Đông y bảo giám tương đồng một cách đáng kinh ngạc với các cơ chế khoa học giải thích hội chứng ruột kích thích trong y học hiện đại, đặc biệt là hội chứng ruột kích thích thể táo bón. Một trong những khái niệm quan trọng nhất chính là 'trục ruột-não'. Não và ruột của chúng ta kết nối với nhau như một đường cao tốc trực tiếp, liên tục truyền tín hiệu qua lại. Khi các yếu tố cảm xúc như căng thẳng, lo âu, trầm cảm tác động lên não bộ, tín hiệu này sẽ truyền thẳng đến ruột thông qua hệ thần kinh tự chủ và neuropeptide. Tương tự như cách Đông y bảo giám giải thích khí trệ do yếu tố cảm xúc làm giảm chức năng ruột, khoa học hiện đại chứng minh rằng hormone căng thẳng cortisol hay các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin, dopamine có ảnh hưởng trực tiếp đến nhu động ruột, từ đó gây ra táo bón. Đặc biệt, serotonin đóng vai trò then chốt trong điều hòa nhu động ruột; khi chức năng điều hòa này gặp bất thường, bệnh sẽ biểu hiện dưới dạng táo bón hoặc tiêu chảy. Điều hành chuyển động của ruột là 'hệ thần kinh ruột', một mạng thần kinh phức tạp thường được gọi là 'bộ não thứ hai'. Rối loạn chức năng hệ thần kinh ruột có thể làm nhu động ruột chậm lại bất thường, hoặc khiến cơ thắt hậu môn và cơ sàn chậu mất phối hợp nhịp nhàng, dẫn đến tình trạng phân không thể tống ra gọi là đại tiện mất đồng vận. Việc Đông y bảo giám nói 'khi khí trệ thì đường đi không thông' có thể liên hệ trực tiếp với sự giảm nhu động do rối loạn chức năng hệ thần kinh ruột này. Ngoài ra, thiếu tân dịch liên quan chặt chẽ đến sự thiếu nước trong lòng ruột. Nếu không nạp đủ nước, phân rất dễ khô cứng. Sự mất cân bằng của môi trường vi sinh vật đường ruột, tức 'hệ vi sinh vật', cũng tác động lớn đến táo bón. Khi vi khuẩn có lợi giảm đi và vi khuẩn có hại gia tăng, sức khỏe đường ruột sẽ kém đi, gây ảnh hưởng tiêu cực đến thể tích phân, hàm lượng nước cũng như nhu động ruột. Các bệnh nội tiết như suy giáp hoặc việc dùng một số loại thuốc nhất định cũng có thể làm chậm nhu động ruột gây táo bón, vì vậy cần nhớ rằng không thể xem táo bón chỉ đơn thuần do thói quen ăn uống.