Bàng quang tăng hoạt không đơn thuần là vấn đề bàng quang bị nhạy cảm, mà là bệnh lý xuất hiện do sự đan xen của các hệ thống phức tạp bên trong cơ thể chúng ta. Hiện tượng thiếu hụt khí thận và tỳ được nhắc đến trong Đông y bảo giám có thể được diễn giải là sự suy yếu của hệ thần kinh và các cơ quanh bàng quang, trong khi khí uất ở tâm và phế tương ứng với mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ và căng thẳng tinh thần. Y học hiện đại coi nguyên nhân cốt lõi của bàng quang tăng hoạt là sự co thắt bất thường của cơ bàng quang. Ngay cả trước khi nước tiểu lấp đầy bàng quang, cơ bàng quang đã tự ý co bóp và gửi tín hiệu buồn tiểu mạnh mẽ lên não. Điều này khiến não bộ lầm tưởng rằng dung tích chứa của bàng quang ít hơn thực tế rất nhiều.
Sự hoạt động quá mức này của cơ bàng quang có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố.
Thứ nhất là sự quá mẫn của thần kinh cảm giác bàng quang. Ở thành trong bàng quang có các thụ thể cảm nhận lượng và áp lực nước tiểu. Những thụ thể này thường phản ứng quá mức ngay cả với kích thích rất nhỏ, gửi tín hiệu nước tiểu đã đầy lên não quá sớm. Cảm giác này giống như chuông báo thức điện thoại reo lên quá sớm.
Thứ hai là bất thường trong điều hòa của hệ thần kinh trung ương. Não bộ sở hữu mạng thần kinh phức tạp giúp ức chế cơ bàng quang và điều hòa cơ thắt bàng quang. Tuy nhiên, khi mắc các bệnh lý thần kinh học như đột quỵ, bệnh Parkinson, sa sút trí tuệ hoặc bị tổn thương tủy sống, chức năng điều hòa này bị suy giảm khiến người bệnh mất khả năng kiểm soát bàng quang. Đây là tình trạng khi não bộ cần ra lệnh hãy nhịn thêm một chút, nhưng mệnh lệnh đó lại không được truyền đi hiệu quả.
Thứ ba, sự sụt giảm estrogen là nguyên nhân quan trọng ở phụ nữ. Sau mãn kinh, nồng độ estrogen ở phụ nữ giảm khiến niêm mạc xung quanh bàng quang và niệu đạo mỏng đi, mất độ đàn hồi. Do đó, cảm giác bàng quang trở nên nhạy cảm hơn và cấu trúc nâng đỡ niệu đạo cũng suy yếu, có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng bàng quang tăng hoạt. Cân bằng hormone trong cơ thể chúng ta mang lại tác động quan trọng như vậy.
Thứ tư là các yếu tố tâm lý và căng thẳng. Hiện tượng khí uất ở tâm và phế theo Đông y bảo giám được y học hiện đại diễn giải chính là căng thẳng và lo âu mạn tính. Căng thẳng phá vỡ cân bằng hệ thần kinh tự chủ và làm hưng phấn thần kinh giao cảm. Khi thần kinh giao cảm bị kích hoạt quá mức, hoạt động của bàng quang cũng tăng lên khiến cơ bàng quang dễ co thắt, cảm giác buồn tiểu trở nên mãnh liệt hơn. Đây là trường hợp rất phổ biến khi tâm trạng bất an dẫn đến cơ thể khó chịu.
Thứ năm là suy yếu cơ sàn chậu. Phụ nữ từng sinh nở hoặc người bị lão hóa có cơ sàn chậu suy yếu sẽ không thể nâng đỡ bàng quang và niệu đạo đúng cách. Các cơ này đóng vai trò giữ bàng quang; khi lực cơ yếu đi, độ ổn định của bàng quang giảm, có thể gây rò rỉ nước tiểu hoặc cảm giác buồn tiểu gấp.
Cuối cùng, thói quen ăn uống cũng mang lại ảnh hưởng không thể xem nhẹ. Việc tiêu thụ caffeine, rượu bia, nước ngọt có ga, thức ăn cay mặn kích thích có thể kích thích bàng quang, làm tăng thêm tính quá mẫn của bàng quang. Những kích thích bên ngoài này làm niêm mạc bàng quang nhạy cảm và kích thích cơ bàng quang, dẫn đến việc đi tiểu thường xuyên hơn. Giống như Đông y bảo giám nhấn mạnh sự cân bằng của toàn bộ cơ thể, y học hiện đại khi điều trị bàng quang tăng hoạt cũng tiếp cận đa chiều, không chỉ dùng điều trị bằng thuốc mà còn kết hợp liệu pháp hành vi, điều chỉnh thói quen sinh hoạt và ổn định tâm lý. Cách tiếp cận này không tách rời bàng quang ra riêng biệt, mà nhìn nhận rằng thần kinh, cơ bắp, hormone xung quanh bàng quang và cả tâm trí của chúng ta đều kết nối chặt chẽ với nhau.
