Dưới góc nhìn y học hiện đại, 'phù nề' không chỉ xuất phát từ mệt mỏi hay thói quen ăn mặn đơn thuần, mà là một hiện tượng sinh lý phức tạp do nhiều nguyên nhân gây ra. Cân bằng nước trong cơ thể được điều hòa nhờ sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhiều cơ quan như thận, tim, gan và hệ bạch huyết. Đặc biệt, thận giữ vai trò then chốt trong việc lọc máu và tạo nước tiểu nhằm duy trì lượng nước cũng như cân bằng điện giải như natri, kali trong cơ thể.
Khi ăn nhiều đồ mặn, nồng độ natri trong máu tăng cao, cơ thể sẽ kéo nước vào lòng mạch để duy trì nồng độ này ở mức ổn định. Điều này khiến thể tích máu tăng tạm thời, nước thoát ra ngoài mô kẽ và gây ra phù nề. Thêm vào đó, thói quen đứng hoặc ngồi lâu khiến dịch cơ thể dồn xuống chân do tác động của trọng lực, làm cản trở tuần hoàn bạch huyết và dẫn đến phù nề.
Phù nề mạn tính không chỉ dừng lại ở cảm giác khó chịu mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh nền. Khi chức năng tim suy yếu, tuần hoàn máu kém có thể khiến ứ dịch ở phổi hoặc chân; khi chức năng lọc của thận suy giảm do bệnh lý thận, chất thải và nước khó đào thải ra ngoài dẫn đến phù toàn thân. Suy giảm chức năng gan, rối loạn chức năng tuyến giáp, suy tuần hoàn tĩnh mạch cũng có thể là nguyên nhân gây phù nề, do đó việc trao đổi với chuyên gia khi bị phù nề kéo dài là rất quan trọng.
Triệu chứng thường gọi là 'chứng lâm' phần lớn tương ứng với 'nhiễm trùng đường tiết niệu'. Khi vi khuẩn xâm nhập niệu đạo và bàng quang gây viêm, người bệnh sẽ đi tiểu thường xuyên, đau buốt khi đi tiểu, có cảm giác tiểu không hết hoặc khó chịu vùng bụng dưới. Ở phụ nữ, do niệu đạo ngắn nên dễ bị nhiễm khuẩn hơn, kết hợp cùng các yếu tố như căng thẳng, suy giảm miễn dịch, vấn đề vệ sinh. Khái niệm 'khí hóa bàng quang' trong Đông y bảo giám có điểm tương đồng với quá trình phức tạp mà hệ thần kinh và hệ nội tiết điều hòa cân bằng nước và chất điện giải trong y học hiện đại. Thay vì xem nhẹ tín hiệu từ cơ thể, việc chủ động chăm sóc bản thân với góc nhìn khoa học và thấu đáo là điều rất cần thiết.
