Y học hiện đại giải thích khái niệm chứng lạnh phần dưới cơ thể của Đông y bảo giám dưới góc nhìn thần kinh học, huyết động học và miễn dịch học đầy thú vị. Chứng lạnh phần dưới cơ thể mà chúng ta thường cảm thấy là bụng dưới bị lạnh không đơn thuần là vấn đề về nhiệt độ cảm nhận, mà có thể tác động phức tạp đến các chức năng sinh lý toàn thân và cục bộ.
Thứ nhất, mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ được xem là nguyên nhân chính. Khi tiếp xúc với hàn khí, cơ thể nhận diện đây là trạng thái căng thẳng và kích hoạt thần kinh giao cảm quá mức. Thần kinh giao cảm có thể làm co thắt cơ giãn bàng quang và kích thích cơ bức niệu quá mức, điều này làm giảm dung tích chứa của bàng quang và tăng độ nhạy, gây ra cảm giác buồn tiểu thường xuyên và tiểu gấp. Vào ban đêm, thần kinh phó giao cảm cần được kích hoạt để thư giãn bàng quang và tích trữ nước tiểu, nhưng tình trạng cường giao cảm mãn tính do chứng lạnh phần dưới cơ thể cản trở bàng quang nghỉ ngơi đúng mức vào ban đêm, có thể trở thành yếu tố làm trầm trọng thêm chứng tiểu đêm.
Thứ hai, xảy ra rối loạn vi tuần hoàn máu cục bộ. Khi bụng dưới bị lạnh, các mạch máu co lại khiến việc cung cấp máu đến bàng quang và các cơ quan vùng khung chậu xung quanh không được thuận lợi. Máu đảm nhiệm vai trò cung cấp oxy, dinh dưỡng và đào thải chất thải, do đó khi tuần hoàn bị cản trở, mô bàng quang rơi vào tình trạng thiếu oxy, trở nên dễ tổn thương trước viêm nhiễm và giảm khả năng phục hồi. Tình trạng này gây tổn thương niêm mạc bàng quang, làm cho các thụ thể cảm giác bàng quang càng thêm nhạy cảm, dẫn đến việc dù lượng nước tiểu ít vẫn gây đau hoặc khó chịu, thúc đẩy tiểu nhiều lần. Đặc biệt ở phụ nữ, do âm đạo và niệu đạo nằm gần nhau, suy giảm miễn dịch do chứng lạnh phần dưới cơ thể còn là nguyên nhân trực tiếp làm tăng nguy cơ viêm bàng quang tái phát.
Thứ ba, tác động trực tiếp đến chức năng điều hòa thần kinh. Nhiệt độ lạnh có thể làm thay đổi tốc độ dẫn truyền thần kinh và độ nhạy thụ thể ở đầu mút thần kinh. Đặc biệt, sợi C (C-fiber), vốn là thần kinh cảm giác của bàng quang, phản ứng rất nhạy với sự thay đổi nhiệt độ. Khi bị kích hoạt bởi kích thích lạnh, sợi C có thể gây cảm giác buồn tiểu hoặc gây đau dù bàng quang chưa đầy. Điều này cũng liên quan chặt chẽ đến hội chứng bàng quang tăng hoạt. Ngoài ra, sự suy giảm estrogen, một hormon sinh dục nữ, làm mỏng niêm mạc bàng quang và ức chế tổng hợp collagen khiến độ đàn hồi bàng quang suy giảm; chứng lạnh phần dưới cơ thể thúc đẩy những biến đổi này khiến triệu chứng càng trở nên tồi tệ hơn.
Tóm lại, chứng lạnh phần dưới cơ thể cản trở chức năng bàng quang thông qua các cơ chế phức tạp như mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ, rối loạn tuần hoàn máu, tăng độ nhạy cảm thần kinh, và có thể là nguyên nhân chính gây ra tiểu nhiều lần, tiểu đêm, tiểu gấp cũng như các bệnh tiết niệu sinh dục như viêm bàng quang tái phát. Không thể xem nhẹ tình trạng này như một đợt nhiễm hàn khí đơn thuần bởi những ảnh hưởng rất lớn mà nó gây ra cho cơ thể.