Diễn giải khái niệm 'tam tiêu' theo y học hiện đại, có thể thấy khái niệm này liên kết rất chặt chẽ với hệ thần kinh tự chủ (Autonomic Nervous System, ANS). Hệ thần kinh tự chủ điều hòa các chức năng thiết yếu duy trì sự sống ngoài ý muốn chủ quan của chúng ta như nhịp tim, hô hấp, tiêu hóa, điều hòa thân nhiệt và chuyển hóa năng lượng. Hệ thần kinh này được chia thành thần kinh giao cảm và thần kinh phó giao cảm; thần kinh giao cảm đóng vai trò tiêu hao năng lượng và kích thích cơ thể ứng phó với 'tình huống khủng hoảng', còn thần kinh phó giao cảm đảm nhận việc tích trữ năng lượng và giúp cơ thể thư giãn thông qua 'nghỉ ngơi và hồi phục'.
Khi chịu căng thẳng mạn tính hoặc lặp lại lối sống thất thường, sự cân bằng hệ thần kinh tự chủ rất dễ bị phá vỡ. Đặc biệt, nếu tình trạng 'cường giao cảm' kéo dài khi thần kinh giao cảm bị kích hoạt quá mức còn thần kinh phó giao cảm không hoạt động đầy đủ, cơ thể sẽ liên tục căng thẳng và tiêu hao năng lượng như thể đang trong trạng thái khẩn cấp. Tình trạng này tương tự như 'thượng nhiệt' trong y học cổ truyền Hàn Quốc: hormone căng thẳng cortisol tăng tiết làm nhịp tim nhanh hơn, huyết áp tăng và dễ cảm thấy nóng bừng ở phần trên cơ thể. Tình trạng này giống như một động cơ liên tục đốt cháy nhiên liệu nhưng không thể vận hành hiệu quả.
Sự mất cân bằng này cũng ảnh hưởng đến chức năng ti thể, vốn là cốt lõi của chuyển hóa năng lượng. Ti thể đóng vai trò như nhà máy sản xuất năng lượng bên trong tế bào; căng thẳng và phản ứng viêm mạn tính làm giảm hiệu suất của ti thể, khiến các chất gây mệt mỏi tích tụ và cản trở việc tạo ra năng lượng. Thêm vào đó, tuần hoàn máu kém làm giảm lưu lượng máu cung cấp cho các vùng ngoại vi như tay chân hay bụng dưới, dẫn đến triệu chứng 'hạ hàn', tức là cảm giác lạnh. Tất cả các quá trình này kết hợp lại khiến tình trạng mệt mỏi mạn tính và chứng mệt mỏi vô lực ngày càng sâu sắc, dù nghỉ ngơi bao nhiêu cũng không hồi phục được.
Cuối cùng, việc 'lưu thông năng lượng' của tam tiêu không trơn tru có thể được giải thích theo y học hiện đại là sự mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ, phản ứng căng thẳng quá mức và chuyển hóa năng lượng ở cấp độ tế bào kém hiệu quả. Môi trường nội môi cơ thể mất ổn định, cơ thể không còn nhận diện chính xác các tín hiệu mà tiếp tục gắng gượng vận hành như một cỗ xe hỏng hóc. Đã đến lúc không thể phớt lờ những tín hiệu này nữa, chúng ta cần nỗ lực lấy lại cân bằng hệ thần kinh tự chủ để tái kích hoạt hệ thống năng lượng của cơ thể.
