Hiện tượng 'cạn kiệt thận khí' trong Đông y bảo giám tương ứng với khái niệm 'suy buồng trứng sớm' hoặc 'mãn kinh sớm' của y học hiện đại. Tình trạng này chỉ việc buồng trứng suy giảm chức năng và kinh nguyệt ngừng hẳn trước tuổi 40, bắt nguồn từ việc sụt giảm nhanh chóng các hormone sinh dục nữ gồm estrogen và progesterone. Buồng trứng tựa như chiếc đồng hồ điều hòa thời gian của người phụ nữ, một khi chiếc đồng hồ này dừng sớm, toàn bộ cơ thể tất yếu sẽ chịu những phản ứng dây chuyền.
Estrogen không chỉ điều hòa sinh sản mà còn tác động sâu rộng lên toàn thân: duy trì mật độ khoáng xương, bảo vệ tim mạch, kích hoạt chức năng não bộ (trí nhớ, điều hòa cảm xúc), duy trì độ đàn hồi của da và bảo vệ niêm mạc âm đạo. Hormone này sụt giảm làm canxi thất thoát khỏi xương khiến mật độ khoáng xương suy giảm, tăng nguy cơ loãng xương, đồng thời độ đàn hồi mạch máu kém đi dễ dẫn đến bệnh tim mạch. Tại não bộ, sự mất cân bằng các chất dẫn truyền thần kinh như serotonin và dopamine có thể gây trầm cảm, lo âu, mất ngủ và suy giảm nhận thức.
Đặc biệt, triệu chứng 'đỏ mặt' và 'đổ mồ hôi' xuất phát từ việc suy giảm estrogen gây rối loạn chức năng trung tâm điều hòa thân nhiệt ở vùng dưới đồi. Vùng dưới đồi là cơ quan đầu não chỉ huy hệ nội tiết và hệ thần kinh tự chủ, khi thiếu hụt estrogen, khả năng cân bằng nội môi nhằm giữ thân nhiệt ổn định sẽ suy yếu, khiến nhiệt độ cơ thể dao động mạnh trước kích thích nhỏ, dẫn đến những cơn nóng bừng và toát mồ hôi. 'Khô âm đạo' cũng là hệ quả khi niêm mạc âm đạo mỏng và teo dần vì thiếu estrogen, gây đau rát cùng ngứa ngáy, làm suy giảm chất lượng cuộc sống.
Nguyên nhân gây mãn kinh sớm bao gồm yếu tố di truyền, bệnh tự miễn, phẫu thuật buồng trứng, hóa trị ung thư, phơi nhiễm chất gây rối loạn nội tiết, cùng với căng thẳng mạn tính và kiệt sức kéo dài đẩy nhanh quá trình lão hóa buồng trứng. Do đó, việc chăm sóc sức khỏe buồng trứng và khôi phục cân bằng toàn diện cho cơ thể cần được chú trọng bên cạnh việc làm dịu các triệu chứng.
