Tín hiệu cơ thể ớn lạnh và đau nhức của các chị em được y học hiện đại giải thích ra sao? Bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng trí tuệ từ Đông y bảo giám không hề là những điều viển vông. Sau khi sinh, cơ thể người phụ nữ trải qua một 'cơn bão nội tiết tố' thực sự. Lượng estrogen và progesterone duy trì ở mức cao trong suốt thai kỳ đột ngột giảm mạnh ngay sau khi sinh, gây xáo trộn toàn bộ hệ thống trong cơ thể. Đặc biệt, điều này tác động lớn đến hệ thần kinh tự chủ, vốn điều hòa các chức năng thiết yếu duy trì sự sống như điều hòa thân nhiệt, tuần hoàn máu, nhịp tim. Khi mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ do biến đổi nội tiết tố, thần kinh giao cảm bị kích hoạt quá mức làm co thắt mạch máu, dẫn đến giảm lưu lượng máu đến tay chân hoặc các vùng khớp, tạo ra cảm giác lạnh buốt. Tương tự như phản xạ co ro khi gió lạnh thổi tới, đây có thể coi là một phần cơ chế phòng vệ nhằm ngăn cơ thể bị mất nhiệt.
Ngoài ra, hormone relaxin tiết ra trong thai kỳ có vai trò làm giãn dây chằng và mô liên kết quanh khớp để hỗ trợ sinh nở, nhưng tác dụng của hormone này vẫn có thể tồn tại một thời gian sau sinh. Điều này khiến các khớp trở nên lỏng lẻo, dễ xuất hiện phản ứng viêm vi thể và trở nên nhạy cảm hơn với cơn đau. Thêm vào đó, các tư thế lặp đi lặp lại hoặc cử động quá sức trong quá trình bế ẵm và chăm sóc em bé gây áp lực lên các khớp cụ thể, dễ dẫn đến đau khớp. Đặc biệt, các khớp chính như cổ tay, đầu gối, thắt lưng liên tục chịu căng thẳng khi chăm sóc trẻ.
Triệu chứng ớn lạnh cơ thể không chỉ là cơn đau đơn thuần mà có thể xem là ảnh hưởng của mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ lên toàn thân. Khi chức năng điều hòa thân nhiệt suy yếu, cơ thể trở nên nhạy cảm ngay cả với sự thay đổi nhiệt độ nhỏ, điều này lại dẫn đến lo âu hoặc rối loạn giấc ngủ, tạo thành vòng luẩn quẩn hạ thấp ngưỡng đau. Ngoài ra, sau sinh tình trạng thiếu máu cùng sự thiếu hụt các chất dinh dưỡng thiết yếu như canxi, vitamin D ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe xương và cơ bắp, khiến triệu chứng đau nhức và ớn lạnh thêm trầm trọng. Cung cấp đầy đủ dinh dưỡng chính là mấu chốt của sự hồi phục. Căng thẳng tinh thần hay trầm cảm sau sinh cũng là yếu tố quan trọng khuếch đại các triệu chứng thể chất, bởi hormone căng thẳng có thể thúc đẩy phản ứng viêm và tăng độ nhạy cảm với cơn đau.
Xét theo y học hiện đại, 'hàn khí tử cung' mà Đông y bảo giám đề cập đến chính là hội chứng đau toàn thân và cảm giác lạnh, hình thành từ sự kết hợp phức tạp giữa suy giảm chức năng hệ thần kinh tự chủ do mất cân bằng nội tiết tố, tình trạng lỏng lẻo và viêm ở khớp, cùng với thiếu hụt dinh dưỡng và các yếu tố tâm lý. Vì vậy, tình trạng ớn lạnh sau sinh tuyệt đối không phải là vấn đề có thể xem nhẹ. Chúng ta cần chăm sóc một cách tinh tế những tín hiệu mà cơ thể đang gửi gắm.
