Vậy thì, “phế trùng” trong Đông y bảo giám được y học hiện đại giải thích như thế nào? Đại diện tiêu biểu nhất chính là bệnh sán lá phổi. Đúng như tên gọi là “trùng” bám chặt vào “phế”, đây là bệnh lý mà ký sinh trùng xâm nhập vào cơ thể và ký sinh ở phổi khi ăn sống các loài giáp xác như cua hoặc tôm nước ngọt. Phần lớn mọi người có thể quen thuộc với sán lá gan nhỏ hay sán lá ruột, nhưng có lẽ nhiều người sẽ cảm thấy xa lạ với ký sinh trùng sống ở phổi. Tuy nhiên, không chỉ trong quá khứ mà ngay cả hiện nay, đây vẫn là căn bệnh đang xảy ra ở Đông Nam Á, châu Phi và một số khu vực tại Hàn Quốc.
Khi sán lá phổi định cư ở phổi, cơ thể chúng ta sẽ tạo ra đáp ứng miễn dịch dữ dội để loại bỏ dị vật này. Kết quả là xuất hiện ho mạn tính, và đặc biệt có xu hướng nặng hơn vào ban đêm. Đờm rất dễ lẫn máu, và đờm lẫn máu này đôi khi được miêu tả giống như nước rỉ sét. Trong trường hợp nặng, các triệu chứng như đau ngực, khó thở, sốt, ốm lạnh đi kèm nên rất dễ bị nhầm lẫn với viêm phổi hoặc bệnh lao. Khi chụp X-quang hoặc chụp cắt lớp vi tính, người ta thấy bóng mờ ở phổi, hình ảnh này lại trông giống như khối u nên trường hợp chẩn đoán nhầm thành ung thư phổi cũng không hiếm. Vì vậy, nếu tình trạng ho “không rõ nguyên nhân” và đờm lẫn máu tiếp diễn, việc xem xét kỹ lưỡng lại xem trong quá khứ mình có từng ăn đồ sống hay từng đến những khu vực cụ thể nào không là rất quan trọng.
Bệnh sán lá phổi, giống như các bệnh ký sinh trùng khác, có xu hướng cho thấy số lượng bạch cầu ái toan tăng khi xét nghiệm máu, và có thể được chẩn đoán bằng cách tìm thấy trứng giun sán trong đờm hoặc phân, hoặc xác nhận kháng thể thông qua xét nghiệm máu. Khi đã được chẩn đoán, bệnh có thể điều trị tương đối đơn giản bằng loại thuốc có tên là praziquantel. Tuy nhiên, nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như xơ hóa phổi hoặc hình thành áp-xe, do đó tuyệt đối không được xem nhẹ.
Nếu các triệu chứng này lặp đi lặp lại, đừng chỉ tìm đến thuốc cảm hay thuốc kháng sinh, mà nhất định hãy hỏi bác sĩ về khả năng nhiễm ký sinh trùng. Đặc biệt, nếu bạn từng ăn sống cua hoặc tôm nước ngọt bắt ở vùng miền núi trong quá khứ, hoặc từng thích ăn gỏi cá nước ngọt, bạn càng cần phải quan sát cơ thể mình cẩn thận hơn. Cơ thể chúng ta đang nói nhiều điều hơn bạn nghĩ, nên việc không bỏ lỡ và lắng nghe tốt những tín hiệu đó là điều rất quan trọng.
