Đường ruột trong cơ thể chúng ta không đơn thuần là một cơ quan tiêu hóa, mà còn là nơi quan trọng được mệnh danh là bộ não thứ hai, đảm nhiệm hơn 70% khả năng miễn dịch. Tuy nhiên, nếu sau khi uống thuốc kháng sinh mà bạn đột ngột bị tiêu chảy nặng hơn, bụng đau như cắt kèm theo sốt, đây không chỉ là rối loạn tiêu hóa thông thường mà cần nghi ngờ nhiễm trùng Clostridioides difficile. Nguy cơ phát bệnh sẽ đặc biệt cao hơn ở những người dùng thuốc kháng sinh kéo dài trong bệnh viện, người cao tuổi và người có bệnh nền.
Clostridioides difficile là vi khuẩn có thể tồn tại với số lượng nhỏ trong ruột của chúng ta, nhưng bình thường vi khuẩn có lợi sẽ ức chế chúng nên không gây ra vấn đề gì. Dẫu vậy, khi sử dụng kháng sinh phổ rộng, thuốc kháng sinh sẽ tiêu diệt bừa bãi cả vi khuẩn có hại lẫn vi khuẩn có lợi. Sự cân bằng của hệ sinh thái đường ruột bị phá vỡ hoàn toàn. Nhân cơ hội này, Clostridioides difficile tăng sinh bùng nổ và tiết ra các độc tố mạnh mẽ gồm độc tố A và độc tố B. Những độc tố này làm tổn thương trực tiếp niêm mạc ruột, gây viêm, và trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến viêm đại tràng giả mạc làm phá hủy hàng rào ruột.
Viêm đại tràng giả mạc có đặc trưng là hình thành một lớp màng giả như màng trắng trên niêm mạc ruột, đi kèm tiêu chảy nghiêm trọng, đau bụng, sốt cao; đây là tình trạng cấp cứu có thể đe dọa đến tính mạng trong trường hợp nặng. Nếu phân có lẫn máu, chất nhầy hoặc tình trạng mất nước trở nên trầm trọng, người bệnh cần phải đến bệnh viện ngay lập tức. Việc chẩn đoán chủ yếu được thực hiện bằng cách phát hiện độc tố Clostridioides difficile trong phân. Gần đây, việc chẩn đoán đã trở nên chính xác và nhanh chóng hơn nhờ xét nghiệm PCR hoặc xét nghiệm miễn dịch liên kết enzyme.
Quá trình điều trị thường bắt đầu bằng việc ngừng dùng loại thuốc kháng sinh đang uống và sử dụng các thuốc kháng sinh đặc hiệu có hiệu quả đối với Clostridioides difficile như metronidazole, vancomycin, fidaxomicin. Dù vậy, vấn đề nằm ở chỗ tỷ lệ tái phát rất cao, đặc biệt sự tái phát thường thấy ở người cao tuổi hoặc bệnh nhân có hệ miễn dịch suy yếu. Trong trường hợp tái phát nhiều lần, phương pháp điều trị cấy ghép vi sinh vật phân bằng cách đưa phân của người khỏe mạnh vào ruột người bệnh để phục hồi môi trường vi sinh vật đường ruột được biết đến là rất hiệu quả. Phương pháp này đang thu hút sự chú ý như một giải pháp căn bản giúp khôi phục hệ sinh thái vi sinh vật đường ruột đã bị phá hủy và ức chế sự tăng sinh quá mức của Clostridioides difficile.
Như vậy, nhiễm trùng Clostridioides difficile là một bệnh đường ruột nghiêm trọng chứ không chỉ đơn thuần là đau bụng thông thường, vì thế việc chẩn đoán sớm và điều trị thích hợp là điều quan trọng hơn cả. Nếu tình trạng tiêu chảy không dứt hoặc trở nên nặng hơn sau khi dùng thuốc kháng sinh, điều cốt yếu là phải tham vấn ý kiến của nhân viên y tế để được chẩn đoán và điều trị chính xác. Đây là dịp để chúng ta một lần nữa nhận ra sự cân bằng của vi sinh vật trong đường ruột quý giá đến nhường nào.
