Tổ tiên chúng ta từng xem cảm giác khó chịu trong bụng đơn thuần là do trùng, nhưng điều này không chỉ mang nghĩa là những loài ký sinh trùng đáng sợ mà chúng ta thường nghĩ. Trong Đông y bảo giám, khái niệm trùng được nhìn nhận với ý nghĩa sâu sắc hơn. Không chỉ những loài sâu bọ xâm nhập từ bên ngoài, mà ngay cả phản ứng bất thường hay sự mất cân bằng phát sinh bên trong cơ thể cũng được xếp vào phạm trù trùng. Đặc biệt, những biến động tâm lý như căng thẳng hay lo âu ảnh hưởng đến chức năng ruột, gây ra cảm giác khó chịu giống như sâu bọ đang ngọ nguậy.
Khi khí trong cơ thể không thể lưu thông thuận lợi mà bị đình trệ, bên trong bị lạnh, hoặc ngược lại tích tụ nhiệt quá mức, ruột sẽ không thể làm tròn nhiệm vụ và dễ sinh bệnh. Khi đó, tổ tiên chúng ta hiểu sự mất cân bằng bên trong này là do trùng đang hoạt động. Ví dụ, khi căng thẳng cực độ khiến tâm thần bất an, mất ngủ và tim đập nhanh, người xưa xem đó là tâm trùng đang hoạt động; còn khi dạ dày lạnh, khó tiêu gây đau bụng thì cho rằng vị trùng đang gây rắc rối.
Đông y bảo giám đặc biệt coi trọng tỳ vị. Tỳ vị là tạng phủ then chốt chịu trách nhiệm tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng, khi tỳ vị bị lạnh hoặc suy yếu sẽ trở thành môi trường thuận lợi cho trùng sinh sôi. Thường xuyên ăn đồ lạnh, ăn uống thất thường hoặc cảm xúc xáo trộn mạnh sẽ làm chức năng tỳ vị suy yếu, khiến ruột trở nên nhạy cảm hoặc suy giảm chức năng, từ đó xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, táo bón. Do đó, trùng trong Đông y bảo giám không đơn thuần là ký sinh trùng, mà là tên gọi chung cho nhiều dạng tín hiệu bất thường và cảm giác khó chịu xuất hiện khi sự hài hòa của cơ thể bị phá vỡ. Nếu bạn cảm thấy dường như có thứ gì đó vô hình trong ruột liên tục quấy rầy mình, thì người xưa cũng đã thấu hiểu rất rõ tâm trạng này.
