Nếu Đông y bảo giám nói về sự 'hư và lạnh' của thận thì y học hiện đại nhìn nhận chứng tiểu đêm dưới góc độ chi tiết hơn. Điều đáng ngạc nhiên là bối cảnh cơ bản của hai nền y học lại tương đồng, đó chính là tín hiệu cho thấy 'sự cân bằng' của cơ thể đã bị phá vỡ. Tiểu đêm có thể chia thành hai nhóm nguyên nhân lớn. Thứ nhất là đa niệu ban đêm khi lượng nước tiểu vào ban đêm tăng lên quá mức; thứ hai là tiểu đêm do dung tích bàng quang giảm dẫn đến đi tiểu nhiều lần. Hai yếu tố này cũng có thể tác động phối hợp với nhau. Một trong những thủ phạm chính gây đa niệu ban đêm là sự bài tiết bất thường của hormone chống bài niệu (ADH). ADH vốn giúp giảm lượng nước tiểu vào ban ngày cần được tiết ra đầy đủ vào ban đêm để nước tiểu được cô đặc và lưu trữ lâu trong bàng quang. Khi tuổi tác tăng lên, khả năng tiết ADH giảm sút hoặc độ nhạy cảm của thận đối với ADH suy yếu, nước tiểu vẫn tiếp tục được tạo ra vào ban đêm và có thể gây ra đa niệu ban đêm. Các vấn đề ở tuyến yên hoặc một số loại thuốc như thuốc lợi tiểu cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng của ADH. Ngoài ra, các bệnh mạn tính như suy tim, bệnh thận, bệnh đái tháo đường ảnh hưởng lớn đến sự cân bằng nước và cân bằng điện giải trong cơ thể, từ đó gây ra chứng tiểu đêm. Đặc biệt ở bệnh nhân suy tim, lượng dịch ứ đọng ở chân vào ban ngày sẽ tái phân bố về thận khi nằm xuống vào ban đêm, dẫn đến hiện tượng lượng nước tiểu tăng lên một cách phổ biến. Ngưng thở khi ngủ cũng là một trong những nguyên nhân tiềm ẩn của chứng tiểu đêm. Tình trạng giảm nồng độ oxy trong cơ thể do ngưng thở gây gánh nặng cho tim, làm tăng tiết peptid lợi niệu nhĩ (ANP) vốn thúc đẩy đào thải natri và nước, khiến lượng nước tiểu ban đêm có thể tăng lên. Nguyên nhân thứ hai, tiểu đêm do giảm dung tích, liên quan mật thiết đến các vấn đề tại chính bàng quang. Độ đàn hồi của cơ bàng quang giảm, bàng quang tăng hoạt, nhiễm trùng đường tiết niệu, tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt ở nam giới làm giảm dung tích bàng quang và gây tiểu nhiều lần. Sự suy yếu của cơ sàn chậu cũng dẫn đến suy giảm khả năng kiểm soát bàng quang, khiến việc nhịn tiểu trở nên khó khăn. Tình trạng 'hư' và 'lạnh' của thận mà Đông y bảo giám đề cập có thể xem là cùng mạch ý nghĩa với các nguyên nhân theo y học hiện đại như mất cân bằng nội tiết tố, vấn đề tuần hoàn máu và suy giảm chức năng bàng quang. Đừng chỉ quy việc tiểu đêm làm gián đoạn giấc ngủ cho tuổi tác, điều quan trọng là hãy lắng nghe những tín hiệu nhỏ mà cơ thể đang gửi gắm. Bạn hãy tham khảo ý kiến chuyên gia để kiểm tra xem liệu có bệnh lý nào khác đang tiềm ẩn hay không nhé.
