Chứng tiêu khát được nhắc đến trong Đông y bảo giám có các triệu chứng rất tương đồng với bệnh đái tháo đường trong y học hiện đại. Đặc biệt, triệu chứng khát nước và tiểu nhiều lần là một trong những tín hiệu quan trọng nhất cần nghĩ đến bệnh đái tháo đường. Đây là hiện tượng xuất hiện khi trạng thái tăng đường huyết, tức lượng glucose trong máu tăng cao quá mức, kéo dài liên tục. Thông thường, một loại hormone do tụy tiết ra gọi là insulin sẽ giúp đưa glucose trong máu vào tế bào để sử dụng làm năng lượng. Khi insulin này không thể thực hiện đúng chức năng (kháng insulin) hoặc không được tiết ra đầy đủ (thiếu hụt insulin), các vấn đề sẽ bắt đầu nảy sinh.
Khi chỉ số glucose trong máu tăng cao, cơ thể chúng ta sẽ tìm cách đào thải lượng glucose dư thừa này. Cơ quan đầu tiên bắt tay vào làm việc chính là thận. Thận đảm nhận vai trò quan trọng trong việc lọc máu để tạo ra nước tiểu chứa chất thải và tái hấp thu các chất dinh dưỡng cần thiết. Tuy nhiên, nếu đường huyết quá cao, thận không thể tái hấp thu toàn bộ glucose kịp thời, dẫn đến việc đào thải glucose qua nước tiểu. Lúc này, do glucose có đặc tính hút nước, một lượng lớn nước cũng sẽ bị kéo ra ngoài cùng với glucose bài tiết qua nước tiểu. Đây chính là lý do dẫn đến đa niệu (多尿), tức tình trạng đi tiểu nhiều lần và lượng nước tiểu cũng tăng lên.
Khi lượng nước trong cơ thể liên tục thất thoát như vậy, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái mất nước và sinh ra cảm giác khát dữ dội để bù đắp. Do đó, người bệnh liên tục tìm nước uống, nhưng càng uống thì nước lại càng bị đào thải ra ngoài qua nước tiểu, tạo thành một vòng xoắn luẩn quẩn. Đây chính là đa ẩm (多飮), tức cơn khát tột độ. Vì glucose không thể đi vào tế bào một cách bình thường, cơ thể cảm thấy thiếu năng lượng nên liên tục tìm kiếm thức ăn, hiện tượng này gọi là đa thực (多食). Như vậy, đa niệu, đa ẩm, đa thực chính là 3 triệu chứng điển hình của bệnh đái tháo đường.
Chúng ta không nên xem nhẹ và cho rằng những triệu chứng này chỉ đơn thuần do mệt mỏi hay do thói quen uống nước. Nếu tình trạng tăng đường huyết kéo dài, nó có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng trên toàn thân như thận, mắt, thần kinh và tim mạch. Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng có thể nhẹ hoặc hoàn toàn không có, vì vậy càng cần phải chú ý cẩn thận hơn. Do đó, nếu dạo gần đây bạn thấy khát nước nhiều hơn và thường xuyên đi tiểu, việc đến bệnh viện để kiểm tra đường huyết là vô cùng quan trọng.
