Vậy y học hiện đại giải thích cảm giác khó chịu này như thế nào? Tình trạng 'thấp nhiệt hạ tiêu' hay 'thận hư' mà Đông y bảo giám đề cập thường được y học hiện đại chẩn đoán là 'viêm tuyến tiền liệt mạn tính' hoặc rộng hơn là 'hội chứng đau vùng chậu mạn tính'.
Nói đến 'viêm tuyến tiền liệt', mọi người thường dễ liên tưởng đến phản ứng viêm do nhiễm khuẩn phải không? Tuy nhiên, viêm tuyến tiền liệt mạn tính lại có chút khác biệt. Đa số các trường hợp đau đớn và khó chịu vẫn kéo dài mà không hề có nhiễm khuẩn. Trên thực tế, hơn 90% bệnh nhân viêm tuyến tiền liệt được phân loại là viêm tuyến tiền liệt mạn tính không do vi khuẩn, tức không tìm thấy vi khuẩn. Điều này cho thấy đây là một vấn đề rất phức tạp chứ không đơn thuần chỉ là viêm nhiễm.
Y học hiện đại tiếp cận nguyên nhân của viêm tuyến tiền liệt mạn tính hoặc hội chứng đau vùng chậu mạn tính chủ yếu trên bốn phương diện.
Thứ nhất là yếu tố thần kinh học. Xung quanh khung chậu có vô số dây thần kinh đi qua, khi các dây thần kinh này trở nên quá mẫn hoặc tổn thương, chúng có thể truyền đi quá mức các tín hiệu đau. Đặc biệt, mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ có thể làm khuếch đại cảm giác đau hơn nữa, điều này tương đồng với trạng thái căng thẳng của cơ thể được y học cổ truyền Hàn Quốc giải thích qua 'trở ngại lưu thông khí huyết' hay 'can khí uất kết'. Căng thẳng mạn tính làm quá kích hoạt thần kinh giao cảm, gây căng các cơ xung quanh khung chậu, từ đó tạo ra một vòng luẩn quẩn gây đau tái diễn.
Thứ hai là rối loạn chức năng cơ sàn chậu. Ngồi làm việc trong thời gian dài hoặc tư thế không đúng có thể khiến cơ sàn chậu căng cứng quá mức hoặc suy yếu. Những cơ này đóng vai trò quan trọng trong việc bài tiết nước tiểu, phân và chức năng sinh lý. Khi bị co thắt hoặc xơ cứng, chúng có thể gây đau ê ẩm ở đáy chậu và bụng dưới, tiểu nhiều lần, cảm giác tiểu không hết, đau khi tiểu tiện. Tình trạng này có thể được diễn giải tương tự trạng thái khí bị ngưng trệ, tức 'khí trệ ở hạ tiêu' trong y học cổ truyền Hàn Quốc.
Thứ ba là phản ứng viêm mạn tính. Dù không phải do nhiễm khuẩn, phản ứng viêm vi thể vẫn có thể tiếp diễn ở mô tuyến tiền liệt do nhiều nguyên nhân khác nhau. Chẳng hạn như trào ngược bàng quang niệu quản, đáp ứng miễn dịch bất thường, kích thích hóa học khiến tuyến tiền liệt tiết ra các chất gây viêm, tạo nên sự kích ứng và đau đớn kéo dài. Khái niệm 'thấp nhiệt' trong Đông y bảo giám có thể được hiểu rộng hơn là bao gồm cả tình trạng kích thích do viêm và tích tụ chất cặn bã này.
Thứ tư là yếu tố tâm lý và sự biến đổi của hệ thần kinh trung ương. Đau mạn tính không chỉ dừng lại ở vấn đề thể chất. Cơn đau kéo dài tác động lên não bộ của chúng ta, làm tăng độ nhạy cảm với cảm giác đau (nhạy cảm hóa trung ương), và các yếu tố tâm lý như căng thẳng, lo âu, trầm cảm có thể làm tăng cường độ đau hoặc khiến bệnh trở thành mạn tính. Hiện tượng này cũng được giải thích bằng sự tương tác của 'trục não-ruột-chậu'. Nghĩa là khi não chịu áp lực, cảm giác đau quanh khung chậu sẽ tăng lên. Xét theo y học cổ truyền Hàn Quốc, điều này gắn liền với triết lý coi sự bình yên trong tâm hồn là yếu tố quan trọng để điều hòa khí của cơ thể.
Như vậy, y học hiện đại nhìn nhận viêm tuyến tiền liệt mạn tính hoặc hội chứng đau vùng chậu mạn tính là một vấn đề phức hợp chứ không bắt nguồn từ một nguyên nhân đơn lẻ. Do đó, việc điều trị bên cạnh thuốc kháng sinh hay thuốc chống viêm còn cố gắng tiếp cận đa chiều với thuốc chẹn alpha, thuốc giãn cơ, chất điều hòa thần kinh, vật lý trị liệu, phản hồi sinh học, tư vấn tâm lý. Chúng ta lại một lần nữa nhận ra cơ thể mình thực sự được liên kết một cách hữu cơ. Trí tuệ của y học cổ truyền Hàn Quốc và những phát hiện khoa học của y học hiện đại sẽ bổ trợ cho nhau, giúp ích rất nhiều trong việc chữa lành thân tâm đang chịu đau đớn của bạn.
