Bây giờ, chúng ta cùng xem y học hiện đại giải thích điều này như thế nào. Thoạt nhìn có vẻ là hai góc nhìn khác nhau, nhưng trí tuệ của Đông y bảo giám và y học ngày nay lại có mối liên hệ mật thiết.
Hiện nay, hội chứng ruột kích thích được hiểu rõ hơn thông qua khái niệm trục ruột-não. Đường ruột và não bộ kết nối với nhau liên tục thông qua dây thần kinh phế vị. Dây thần kinh phế vị này không ngừng truyền tín hiệu hai chiều giữa não và ruột, giữ vai trò quan trọng trong việc điều hòa tiêu hóa, hấp thu, bài tiết, cũng như tâm trạng và cảm xúc. Quan điểm của Đông y bảo giám về việc thất tình tác động đến đại tràng chính là cái nhìn sâu sắc, tương đồng với sự tương tác phức tạp của trục ruột-não ngày nay.
Khi căng thẳng, não bộ tiết ra hormone cortisol, chất này tác động trực tiếp lên đường ruột. Chúng làm tăng độ nhạy cảm của ruột và gây ra tình trạng tăng cảm giác nội tạng. Trước cùng một kích thích, người bệnh sẽ cảm thấy đau đớn hoặc khó chịu nhiều hơn hẳn so với bình thường. Căng thẳng cũng ảnh hưởng xấu đến nhu động ruột, dẫn tới táo bón, tiêu chảy hoặc sự xáo trộn khi hai tình trạng này thay phiên nhau xuất hiện.
Bên cạnh đó, loạn khuẩn đường ruột cũng là một nguyên nhân đáng kể. Trong đường ruột có hơn 100 nghìn tỷ vi sinh vật cư ngụ, ruột chỉ hoạt động khỏe mạnh khi vi khuẩn có lợi và vi khuẩn có hại giữ được thế cân bằng. Khi trạng thái cân bằng này bị phá vỡ do căng thẳng hay chế độ ăn uống, hàng rào niêm mạc ruột sẽ suy yếu và sinh ra phản ứng viêm, gây tác động tiêu cực trở lại trục ruột-não. Vi sinh vật đường ruột còn sản xuất khoảng 90% lượng serotonin, hormone mang lại cảm giác dễ chịu. Sự mất cân bằng hệ vi sinh sẽ cản trở quá trình sản sinh serotonin, khiến tâm trạng dễ chùng xuống và ủ rũ. Khi bụng dạ khó chịu thì tinh thần cũng sa sút, đó là mối liên hệ thực tế giữa ruột và não bộ.
Nhìn chung, hội chứng ruột kích thích không đơn thuần do ruột bị yếu, mà là tín hiệu tổng hợp phát ra khi trục ruột-não bị rối loạn, hệ vi sinh đường ruột mất cân bằng và tinh thần chịu áp lực. Vì thế, việc chăm sóc cần một phương pháp tiếp cận toàn diện, điều chỉnh đồng thời cả thể chất lẫn tâm lý.
