Triệu chứng bụng căng tròn và đầy khí có thể được y học hiện đại coi là một dạng của 'chướng bụng chức năng' hoặc 'hội chứng ruột kích thích (IBS)'. Trước đây, người ta thường chỉ quy cho căng thẳng hoặc thói quen ăn uống, nhưng gần đây, sự mất cân bằng hệ sinh thái vi sinh vật đường ruột, tức là 'loạn khuẩn đường ruột (Dysbiosis)', đang được chỉ ra là một nguyên nhân quan trọng.
Thức ăn chúng ta nạp vào, đặc biệt là carbohydrate chưa được tiêu hóa đầy đủ hoặc một số chất xơ nhất định (như FODMAP), sẽ bị vi sinh vật đường ruột lên men quá mức ở ruột non và đại tràng, tạo ra một lượng lớn khí như hydro, metan, carbon dioxide. Những loại khí này kích thích thành ruột và gây giãn nở ruột, dẫn đến cảm giác chướng bụng, đau đớn và xì hơi thường xuyên. Khi tỷ lệ vi khuẩn có hại trở nên cao hơn lợi khuẩn đường ruột, quá trình lên men này càng diễn ra mạnh mẽ hơn, gây viêm thành ruột và làm tăng tính thấm ruột, thậm chí có thể dẫn đến cái gọi là 'hội chứng rò rỉ ruột (Leaky Gut Syndrome)'.
Ngoài ra, mối liên kết mạnh mẽ mang tên 'trục ruột não (Gut-Brain Axis)' cũng không thể xem nhẹ. Các yếu tố tâm lý như căng thẳng hay lo âu tác động lên hệ thần kinh tự chủ, làm thay đổi nhu động ruột, đồng thời có thể làm giảm tiết axit dạ dày hoặc hoạt tính của enzyme tiêu hóa. Khi thần kinh giao cảm bị kích hoạt quá mức, nhu động ruột sẽ chậm lại, tạo thêm nhiều cơ hội cho thức ăn ứ đọng lâu trong ruột bị lên men. Ngược lại, khi thần kinh phó giao cảm suy yếu, toàn bộ quá trình tiêu hóa sẽ không thể diễn ra suôn sẻ.
Bên cạnh đó, môi trường sống đa dạng của người hiện đại như việc thường xuyên dùng thuốc kháng sinh, chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, thói quen sinh hoạt thất thường, ngủ không đủ giấc có thể trở thành những nguyên nhân phức hợp làm trầm trọng thêm tình trạng chướng bụng. Thay vì chỉ tập trung vào việc tống khí ra ngoài, chúng ta cần một phương pháp tiếp cận toàn diện nhằm xây dựng môi trường đường ruột khỏe mạnh, quản lý căng thẳng và cải thiện tổng thể chức năng dạ dày ruột.
