Mụn trứng cá vùng quai hàm trước kỳ kinh là nỗi muộn phiền dai dẳng của rất nhiều phụ nữ. Tình trạng này phát sinh chủ yếu do sự mất cân bằng tương đối giữa các hormone sinh dục nữ biến động theo chu kỳ kinh nguyệt, đặc biệt là estrogen và progesterone, cùng với ảnh hưởng của hormone androgen. Nếu chia chu kỳ kinh nguyệt theo các mốc lớn, chúng ta có thể phân biệt thành pha nang trứng, giai đoạn rụng trứng và giai đoạn hoàng thể.
Trong pha nang trứng, nồng độ estrogen tương đối cao, mang lại tác động tích cực đến sự tái tạo và độ đàn hồi của da. Tuy nhiên, sau khi rụng trứng và bước vào giai đoạn hoàng thể, tình hình sẽ thay đổi. Ở giai đoạn hoàng thể, nồng độ progesterone tăng vọt, và progesterone này có xu hướng kích thích tuyến bã nhờn, làm tăng tiết bã nhờn. Hơn nữa, progesterone còn thúc đẩy quá trình sừng hóa khiến thành lỗ chân lông dày lên. Bã nhờn tiết ra nhiều hơn trong khi lỗ chân lông bị bít tắc, tạo môi trường thuận lợi cho mụn trứng cá phát triển.
Đồng thời, nồng độ estrogen giảm ở giai đoạn hoàng thể, khiến ảnh hưởng của androgen trở nên tương đối lớn hơn. Mọi phụ nữ đều có một lượng nhỏ androgen, và androgen này cũng kích thích tuyến bã nhờn, góp phần gây ra mụn trứng cá. Đặc biệt, vùng quai hàm và quanh miệng có tương đối nhiều thụ thể androgen, nên được biết đến là khu vực phản ứng nhạy cảm hơn với những thay đổi nội tiết tố này và dễ nổi mụn trứng cá.
Điểm quan trọng ở đây không chỉ là bản thân các chỉ số, mà chính là sự cân bằng tương đối giữa các hormone này. Ngay cả khi chỉ số tuyệt đối của một hormone nhất định nằm trong phạm vi bình thường, nếu sự cân bằng với các hormone khác bị phá vỡ, các vấn đề về da vẫn có thể xuất hiện. Ví dụ, ở những phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), tình trạng kháng insulin và tăng tiết androgen thường đi kèm với nhau. Kháng insulin làm tăng tiết yếu tố tăng trưởng giống insulin 1 (IGF-1), trong khi IGF-1 thúc đẩy tăng sinh tuyến bã nhờn, tăng tiết bã nhờn và làm trầm trọng thêm phản ứng viêm, có thể dẫn đến mụn trứng cá nặng hơn.
Bên cạnh đó, căng thẳng và thiếu ngủ cũng là những thủ phạm chính thổi bùng mụn nội tiết. Cortisol, một loại hormone căng thẳng, không chỉ làm tăng tiết bã nhờn và làm trầm trọng thêm phản ứng viêm mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến sự cân bằng của hormone sinh dục nữ. Vì vậy, bạn có thể nhận thấy mụn trứng cá trở nên nghiêm trọng hơn rõ rệt vào những thời điểm chịu nhiều áp lực hoặc khi thiếu ngủ.
Sau cùng, mụn trứng cá vùng quai hàm trước kỳ kinh là một vấn đề tinh tế đòi hỏi phải xem xét tổng thể nhiều yếu tố: sự thay đổi hormone gắn liền với chu kỳ kinh nguyệt, độ nhạy thụ thể androgen của từng cá nhân, tình trạng kháng insulin và cả việc kiểm soát căng thẳng. Vượt lên trên việc chỉ chăm sóc bề mặt da đơn thuần, việc chăm sóc đồng thời môi trường nội tiết tố bên trong cơ thể và tình trạng sức khỏe tổng thể mới có thể trở thành giải pháp căn bản.
Từ khóa bệnh liên quan
