Cảm giác ù tắc tai thường gặp trong đời sống hằng ngày, như 'cảm giác khi đi máy bay' hoặc 'bí bách như có nước trong tai', phần lớn có khả năng là dấu hiệu của rối loạn chức năng vòi nhĩ. Vòi nhĩ là một ống nhỏ nối phía sau mũi (tỵ hầu) với tai giữa, giữ vai trò rất quan trọng trong việc điều hòa áp suất tai giữa ngang bằng bên ngoài, dẫn lưu chất tiết từ tai giữa, đồng thời bảo vệ tai giữa khỏi tiếng ồn và mầm bệnh. Khi vòi nhĩ hoạt động không bình thường, tai sẽ bị ù tắc, tự nghe tiếng vang của chính mình, thính lực suy giảm hoặc đôi khi cảm thấy đau nhức.
Y học hiện đại chỉ ra nhiều nguyên nhân gây rối loạn chức năng vòi nhĩ, và có rất nhiều điểm tương đồng đáng ngạc nhiên với triết lý của Đông y bảo giám.
Thứ nhất là 'viêm và phù nề' do cảm cúm, dị ứng hoặc viêm mũi. Khi niêm mạc xung quanh mũi bị viêm, cửa vòi nhĩ sẽ sưng phù và bít tắc. Tình trạng này rất giống với việc thấp đàm tích tụ làm nghẽn đường dẫn trong Đông y bảo giám. Dịch mũi đặc quánh hay đờm nhớt làm tắc vòi nhĩ cũng chính là biểu hiện trực tiếp của đàm tiễn.
Thứ hai là sự mất cân bằng giữa 'căng thẳng và hệ thần kinh tự chủ'. Với người hiện đại, căng thẳng là căn nguyên của muôn bệnh. Khi căng thẳng tăng cao, hệ thần kinh tự chủ bị kích thích quá mức dẫn đến co thắt các cơ xung quanh vòi nhĩ, cản trở tuần hoàn máu ở niêm mạc và làm tình trạng phù nề thêm trầm trọng. Đông y bảo giám nhìn nhận điều này dưới góc độ 'can khí uất kết' sinh ra 'hỏa', từ đó tạo thành thấp đàm và ngăn trở khí lưu thông. Sự bình an trong tâm trí cũng rất quan trọng đối với sức khỏe đôi tai.
Thứ ba là 'bệnh trào ngược dạ dày thực quản' hoặc trào ngược thanh quản họng. Axit dạ dày trào ngược kích thích vùng tỵ hầu phía sau mũi, gây viêm và phù nề mạn tính, ảnh hưởng đến chức năng vòi nhĩ. Đông y bảo giám cho rằng các vấn đề tiêu hóa như 'tỳ vị khí hư' sẽ sinh ra thấp đàm, và lượng thấp đàm này bốc ngược lên trên sẽ gây ra nhiều vấn đề; điều này hoàn toàn nhất quán với quan điểm y học hiện đại giải thích về trào ngược axit dạ dày và tình trạng viêm do nó gây ra.
Tóm lại, rối loạn chức năng vòi nhĩ không đơn thuần là vấn đề tại tai, mà là thông điệp cảnh báo tinh tế khi các yếu tố cân bằng phức tạp của cơ thể như chuyển hóa nước, phản ứng viêm, kiểm soát căng thẳng và chức năng tiêu hóa bị phá vỡ. Vì vậy, khi tai cảm thấy khó chịu, chúng ta cần nỗ lực phục hồi sự cân bằng của toàn bộ cơ thể thay vì chỉ giải quyết triệu chứng đơn thuần.
