Ráy tai không phải là chất cặn bã vô dụng mà giữ vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ tai. Y học hiện đại gọi ráy tai là 'nhĩ cấu', một hợp chất gồm chất tiết từ tuyến ráy tai và tuyến bã nhờn ở ống tai ngoài, hòa lẫn với các tế bào biểu mô bong tróc cùng bụi bẩn. Ráy tai chính là 'lá chắn tự nhiên' giúp ngăn vi khuẩn, nấm mốc và bụi bẩn xâm nhập vào màng nhĩ. Nhờ tính axit đặc trưng, ráy tai còn có tác dụng kháng khuẩn, ức chế sự phát triển của vi sinh vật, đồng thời giữ độ ẩm cho ống tai ngoài để tránh ngứa ngáy và tổn thương do khô ráp.
Vấn đề chỉ phát sinh khi ráy tai tích tụ quá mức gây bít tắc ống tai ngoài, dẫn đến hiện tượng 'tắc nghẽn ráy tai (cerumen impaction)'. Đúng như mô tả 'bụi đất tích tụ làm tắc lối đi' trong Đông y bảo giám, lượng ráy tai quá nhiều sẽ cản trở âm thanh truyền tới màng nhĩ, dẫn đến giảm thính lực. Ban đầu người bệnh chỉ cảm thấy tai lùng bùng hoặc có cảm giác dị vật, nhưng về sau có thể phát triển thành suy giảm thính lực, viêm nhiễm hoặc đau nhức. Thói quen dùng tăm bông hoặc dụng cụ móc tai để cố ngoáy ráy tai rất nguy hiểm. Hành động này vô tình đẩy ráy tai vào sâu hơn, khiến tình trạng bít tắc thêm trầm trọng và dễ làm xước lớp da nhạy cảm ở ống tai ngoài, tạo điều kiện cho nhiễm khuẩn. Những tổn thương đó có thể tiến triển thành viêm ống tai ngoài hoặc viêm tai giữa.
Đôi tai vốn có cơ chế tự làm sạch để đẩy ráy tai ra ngoài. Chuyển động vi mô của ống tai ngoài khi chúng ta cử động hàm hoặc nói chuyện sẽ giúp đưa ráy tai dần ra phía cửa tai. Tuy nhiên, nếu khả năng tự làm sạch này suy giảm hoặc tuyến tiết hoạt động quá mức, rắc rối sẽ xảy ra. Những người có ống tai ngoài hẹp và gấp khúc, người đeo máy trợ thính hoặc người cao tuổi thường dễ bị tắc nghẽn ráy tai hơn. Quá trình lão hóa khiến ráy tai khô và cứng hơn, làm cản trở việc đào thải tự nhiên. Khi ráy tai quá nhiều hoặc đóng tảng cứng khó làm sạch, bạn không nên cố ngoáy mà cần đến chuyên khoa tai mũi họng hoặc phòng khám Đông y để được xử lý an toàn. Bác sĩ có thể dùng dung dịch làm tan ráy tai, máy hút hoặc dụng cụ y tế chuyên dụng để lấy ra dễ dàng. Ống tai rất nhạy cảm, vì vậy cần được chăm sóc hết sức cẩn trọng.
