Vẹo vách ngăn mũi là một vấn đề về cấu trúc giải phẫu khi sụn và xương ngăn cách hai bên mũi bị cong làm hẹp một bên mũi, đây là bệnh lý phổ biến chủ yếu gây ra nghẹt mũi, chảy nước mũi, ngáy và rối loạn giấc ngủ. Nhiều người nghĩ rằng vì là vấn đề cấu trúc nên phẫu thuật là giải pháp duy nhất, nhưng y học hiện đại đưa ra một khả năng đáng kinh ngạc để làm dịu sự khó chịu này từ khía cạnh chức năng của cơ thể. Bạn có thể tìm thấy câu trả lời từ mối liên hệ sâu sắc với chức năng của phế.
Mũi và phế trong cơ thể chúng ta không chỉ đơn thuần dùng chung một đường thở, mà còn tương tác chặt chẽ trên các phương diện hệ thần kinh, hệ miễn dịch và cơ học hô hấp. Thứ nhất, hệ thần kinh tự chủ điều hòa lưu lượng máu và sự tiết chất nhầy ở niêm mạc mũi. Khi sự cân bằng của thần kinh tự chủ bị phá vỡ do căng thẳng hoặc làm việc quá sức, niêm mạc mũi có thể bị sưng lên và làm tình trạng nghẹt mũi trở nên trầm trọng hơn. Khi chức năng phế suy giảm, sự mất cân bằng hệ thần kinh tự chủ này càng dễ trở nên nghiêm trọng hơn.
Thứ hai, mũi và phế được cấu tạo bởi cùng một lớp niêm mạc đường hô hấp nên chúng cũng có sự kết nối về mặt miễn dịch học. Viêm mũi mạn tính hoặc dị ứng bắt đầu từ mũi, nhưng phản ứng viêm có thể lan đến phế, làm trầm trọng thêm hoặc khởi phát các bệnh đường hô hấp dưới như hen suyễn. Ngược lại, một lá phổi khỏe mạnh có thể nâng cao khả năng miễn dịch toàn thân, điều hòa phản ứng viêm của niêm mạc mũi và góp phần cải thiện môi trường trong khoang mũi. Ngoài ra, thanh thải dịch nhầy lông chuyển của phế đóng vai trò quan trọng trong việc lọc và đào thải dị vật. Khi chức năng phế tốt thì thanh thải dịch nhầy lông chuyển của niêm mạc mũi cũng trở nên tích cực, giúp việc đào thải các chất cặn bã gây nghẹt mũi diễn ra thuận lợi hơn.
Thứ ba, các phương pháp thở đúng cách như thở bụng giúp tăng dung tích sống và tăng cường hoạt động của cơ hoành, giúp hít vào và thở ra không khí một cách hiệu quả hơn. Dù một bên mũi bị hẹp do vẹo vách ngăn mũi, nếu tối ưu hóa chức năng phế và tăng hiệu quả hô hấp thông qua thở bụng, bạn có thể tận dụng không khí đi qua đường hẹp một cách hiệu quả hơn, đồng thời điều hòa áp lực niêm mạc mũi để giảm cảm giác bí bách do nghẹt mũi. Điều này giống như một đường ống thoát nước hẹp nước khó chảy, nhưng nếu tăng cường sức mạnh của máy bơm thì dòng chảy của nước có thể được cải thiện.
Nói cách khác, dù khó có thể giải quyết ngay lập tức vấn đề cấu trúc của vẹo vách ngăn mũi, nhưng thông qua việc tăng cường chức năng phế để nâng cao hiệu quả hô hấp toàn thân và cân bằng miễn dịch, bạn có thể kiểm soát các triệu chứng nghẹt mũi mạn tính một cách thoải mái hơn nhiều và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Đó chính là lời khuyên từ y học hiện đại.
