Bỗng nhiên bị nghẹt mũi sau khi mang thai? Giải pháp cho viêm mũi thai kỳ do sự thay đổi của 'phế' và 'khí huyết'

Đúng vậy. Tình trạng nghẹt mũi khi mang thai không phải cảm cúm thông thường, mà rất có thể là 'viêm mũi thai kỳ (Rhinitis of Pregnancy, ROP)'. Sự thay đổi về 'khí huyết' mà Đông y bảo giám đề cập có thể được giải thích dưới góc độ y học hiện đại chính là 'sự thay đổi hormon' và 'sự thay đổi động lực học của máu'. Khi mang thai, các hormon sinh dục nữ như estrogen và progesterone tăng lên gấp hàng trăm lần so với bình thường. Những hormon này tác động đến nhiều cơ quan trong cơ thể, đặc biệt là estrogen làm giãn nở các mạch máu ở niêm mạc mũi và làm tăng thể tích máu. Hãy thử hình dung, các mạch máu nhỏ trong khoang mũi chứa nhiều máu hơn bình thường và phồng lên. Do đó, niêm mạc mũi sẽ tự nhiên sưng phù lên dẫn đến nghẹt mũi và khó chịu. Progesterone cũng làm tăng tiết chất nhầy ở niêm mạc mũi, khiến nước mũi chảy nhiều hơn. Chưa dừng lại ở đó. Trong thai kỳ, tổng thể tích máu của người mẹ tăng khoảng 30–50% để cung cấp oxy và dưỡng chất cho thai nhi. Lượng máu tăng lên này tác động đến các mạch máu trên toàn thân bao gồm cả niêm mạc mũi, đồng thời đem lại sự thay đổi cho cả hệ thần kinh tự chủ. Hệ thần kinh tự chủ điều hòa các chức năng không tự chủ của cơ thể, ví dụ như co giãn mạch máu và bài tiết chất nhầy; khi mang thai, cơ chế điều hòa này có những thay đổi tinh vi khiến tình trạng phù nề niêm mạc mũi và tiết dịch dễ xảy ra hơn. Điểm mà Đông y bảo giám mô tả là phế khí suy yếu có thể liên hệ với sự thay đổi của hệ miễn dịch theo y học hiện đại. Khi mang thai, hệ miễn dịch của người mẹ được điều chỉnh để không nhận diện thai nhi là dị vật, trong quá trình này, cơ thể có thể trở nên nhạy cảm hơn với một số phản ứng viêm hoặc khả năng phòng vệ trước các kích thích bên ngoài tạm thời suy giảm. Những biến đổi mang tính miễn dịch học này có thể gây ra phản ứng viêm nhỏ ở niêm mạc mũi, làm cho triệu chứng viêm mũi trở nên nặng hơn. Viêm mũi thai kỳ nhìn chung thường bắt đầu từ tam cá nguyệt thứ hai và phần lớn tự biến mất trong vòng 2 tuần sau khi sinh. Tuy nhiên trong khoảng thời gian đó, người mẹ phải chịu ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống như rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi, giảm tập trung. Vì vậy, thay vì chỉ nghĩ 'thời gian sẽ giải quyết tất cả' rồi chịu đựng, bạn cần nỗ lực tìm kiếm sự thoải mái bằng cách ứng dụng các phương pháp hỗ trợ 'tuần hoàn khí huyết' từ Đông y bảo giám theo góc nhìn hiện đại. Duy trì thói quen sinh hoạt giúp lưu thông máu ở niêm mạc mũi và giảm phản ứng viêm để trải qua một thai kỳ khỏe mạnh là điều rất quan trọng.