Mùi ngọt phát ra từ miệng không phải là điều nên xem nhẹ. Mùi thơm ngọt này thực chất có thể là tín hiệu cảnh báo nguy hiểm từ cơ thể. Điển hình là trong bệnh cảnh nhiễm toan ceton do đái tháo đường, người bệnh thường có hơi thở mang mùi axeton, tương tự như mùi trái cây ngọt đậm.
Cơ thể sử dụng glucose để tạo năng lượng và quá trình này cần đến hormone insulin. Insulin giữ vai trò đưa glucose từ máu vào trong tế bào. Tuy nhiên, ở người mắc bệnh đái tháo đường, do thiếu hụt insulin trong đái tháo đường típ 1 hoặc do insulin không phát huy hiệu quả trong đái tháo đường típ 2, tế bào không thể sử dụng glucose làm năng lượng như bình thường.
Khi đó, cơ thể nhận định đây là tình trạng thiếu hụt năng lượng khẩn cấp và chuyển sang phân giải chất béo để bù đắp. Quá trình phân giải chất béo tạo ra các thể ceton, và khi lượng thể ceton tích tụ quá nhiều, máu sẽ chuyển sang môi trường toan hóa. Tình trạng này được gọi là nhiễm toan ceton. Trong đó, axeton là một thể ceton có tính bay hơi mạnh, khi được bài tiết qua phổi ra ngoài sẽ tạo ra mùi thở đặc trưng giống axeton hoặc mùi trái cây lên men chua ngọt.
Nhiễm toan ceton rất dễ xảy ra khi bệnh nhân đái tháo đường típ 1 quên tiêm insulin, hoặc bệnh nhân đái tháo đường típ 2 trải qua căng thẳng nặng nề, nhiễm trùng hoặc bệnh tật khiến đường huyết tăng vọt. Nếu chỉ nghĩ đó là mùi hôi miệng thông thường rồi bỏ qua, tình trạng này có thể chuyển biến thành cấp cứu đe dọa đến tính mạng, tuyệt đối không nên chủ quan.
Bên cạnh hơi thở có mùi ngọt, nhiễm toan ceton còn có thể đi kèm tình trạng khát nước dữ dội, tiểu nhiều lần, buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, mệt mỏi rã rời, thậm chí suy giảm ý thức. Nếu xuất hiện đồng thời các triệu chứng này, người bệnh cần đến ngay phòng cấp cứu để được xử trí kịp thời.
Ngoài nhiễm toan ceton, một số chế độ ăn như chế độ ăn ketogenic hoặc hiếm gặp hơn là bệnh thận, rối loạn chuyển hóa bẩm sinh cũng có thể khiến hơi thở có mùi ngọt. Dù vậy, người có tiền sử bệnh đái tháo đường vẫn cần lưu tâm hàng đầu.
Việc Đông y bảo giám nhìn nhận nhiệt ở tỳ sinh ra vị ngọt trong miệng thể hiện sự tương đồng sâu sắc với y học hiện đại khi giải thích về các rối loạn chuyển hóa do kháng insulin hay mất cân bằng đường huyết. Những biến đổi từ cơ thể luôn phản ánh thực tế sức khỏe bên trong. Nhận biết sớm một tín hiệu nhỏ có thể giúp bảo toàn thể trạng lâu dài. Khi nhận thấy hơi thở có mùi ngọt bất thường, bạn nên chủ động tìm đến cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán chính xác.
