Trong y học hiện đại, tình trạng này được gọi là 'bệnh trào ngược thanh quản họng', viết tắt là LPR. Đây là dạng trào ngược khác biệt so với bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) thông thường. Nếu GERD chủ yếu gây ợ nóng hoặc ợ chua ở thực quản, thì LPR xảy ra khi axit cùng dịch dạ dày vượt qua thực quản, trào ngược lên tận vùng hầu họng và thanh quản. Điểm đặc trưng nhất của LPR là 'không triệu chứng' thực quản điển hình. Nhiều người không bị ợ nóng hay ợ chua rõ rệt nên khó nhận ra bệnh, âm thầm chịu đựng cảm giác khó chịu ở cổ họng kéo dài.
Cơ chế của LPR diễn ra như sau: cơ thể có các cơ thắt ở đoạn dưới và đoạn trên thực quản nhằm ngăn các chất từ dạ dày trào ngược. Tuy nhiên, ở người mắc LPR, chức năng của cơ thắt thực quản trên (UES, Upper Esophageal Sphincter) thường suy yếu. Khi cơ vòng này lỏng lẻo, không chỉ axit dạ dày mà cả enzyme tiêu hóa pepsin, thậm chí là hơi axit bốc lên từ dạ dày cũng dễ dàng tràn lên vùng họng và thanh quản.
Niêm mạc hầu thanh quản nhạy cảm với axit hơn niêm mạc thực quản rất nhiều. Vì thế, chỉ một lượng nhỏ hơi axit hay pepsin cũng đủ gây tổn thương và phản ứng viêm, dẫn đến ho mạn tính, khàn giọng, cảm giác vướng họng, thay đổi giọng nói, đau họng, húng hắng giọng thường xuyên, liên tục đằng hắng, nặng hơn có thể gặp chứng nuốt khó. Khi axit kích thích trực tiếp thanh quản và dây thanh âm, giọng nói có thể biến đổi hoặc dẫn đến viêm dây thanh mạn tính.
Việc chẩn đoán thường không đơn giản. Nội soi thực quản thông thường có thể không phát hiện dấu hiệu viêm thực quản, khiến người bệnh nhận kết quả 'bình thường' mà triệu chứng vẫn kéo dài. Bác sĩ có thể xác định bệnh chính xác hơn thông qua đo pH thực quản 24 giờ hoặc nội soi thanh quản họng để đánh giá các tổn thương đặc trưng trên niêm mạc.
Vì bệnh liên quan chặt chẽ đến lối sống, việc điều chỉnh chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt đóng vai trò tiên quyết. Áp lực tinh thần, ăn uống thất thường, ăn quá no cùng một số thực phẩm kích thích là những yếu tố chính khiến triệu chứng nặng thêm. Việc lập lại cân bằng cho cơ thể như tinh thần Đông y bảo giám là chìa khóa để cải thiện tình trạng này.
