Thưa quý độc giả, khái niệm nhiệt khô trong Đông y bảo giám được y học hiện đại giải thích ra sao? Thực tế, thói quen hút thuốc, bao gồm cả thuốc lá điện tử, tác động tiêu cực về nhiều mặt lên vùng họng. Tình trạng rát họng, ho mạn tính và cảm giác vướng họng không đơn thuần chỉ là phản ứng tức thời, mà là kết quả của những biến đổi sinh lý phức tạp.
Thứ nhất là kích thích trực tiếp lên niêm mạc và phản ứng viêm. Khói thuốc lá hoặc nicotin, propylene glycol, glycerin cùng các chất tạo hương trong tinh dầu thuốc lá điện tử gây kích thích vật lý và hóa học trực tiếp lên tế bào niêm mạc họng. Quá trình này gây ra phản ứng viêm cấp tính, nếu kéo dài sẽ tiến triển thành viêm họng mạn tính. Khi niêm mạc bị kích thích liên tục, các tế bào biểu mô bị tổn thương làm suy giảm chức năng bảo vệ, khiến hầu họng dễ bị vi khuẩn hay virus tấn công. Nhiệt khô trong Đông y bảo giám chính là cách mô tả khái quát tình trạng niêm mạc bị khô và suy giảm chức năng do viêm nhiễm tái diễn.
Thứ hai là suy giảm chức năng lông rung và bất thường tiết chất nhầy. Lớp lông rung siêu nhỏ bên trong đường thở có nhiệm vụ lọc và đẩy các dị vật ra ngoài phế quản. Dẫu vậy, độc chất trong khói thuốc lại làm tê liệt khả năng vận động hoặc phá hủy các lông rung này. Khi chức năng lông rung suy giảm, dị vật dễ tích tụ và đờm không thể tống xuất ra ngoài, gây nên cảm giác dị vật vướng ở cổ họng. Ngoài ra, kích thích mạn tính khiến tuyến nhầy tăng tiết quá mức tạo đờm đặc quánh, hoặc ngược lại làm niêm mạc khô khốc gây ho khan. Tình trạng này tương đồng với quan niệm hỏa đàm, tức đờm nhớt do nhiệt uất kết bốc lên gây tắc nghẽn hầu họng trong Đông y bảo giám.
Thứ ba là biến đổi cảm thụ thần kinh và gây ho mạn tính. Khói thuốc liên tục kích thích các đầu mút thần kinh nơi cổ họng, khiến vùng này trở nên nhạy cảm hơn. Khi đó, phản xạ ho rất dễ bị kích hoạt dù chỉ gặp kích thích nhỏ. Một khi thần kinh đã quá mẫn cảm, ngay cả luồng không khí bình thường hay hạt bụi li ti cũng có thể gây ho mạn tính. Cơn ho dai dẳng không chỉ tạo áp lực lên phế quản mà còn có thể làm nặng thêm các bệnh lý như viêm thực quản trào ngược.
Thứ tư là tổn thương vi mạch và rối loạn tuần hoàn máu. Nicotin trong khói thuốc gây co mạch và làm tổn thương vi mạch, cản trở việc cung cấp máu đến vùng họng. Tuần hoàn kém khiến tế bào niêm mạc chậm hồi phục, các chất gây viêm bị ứ đọng và làm bệnh mạn tính thêm trầm trọng. Hoạt tính của tế bào miễn dịch cũng suy giảm, kéo theo sức đề kháng trước nhiễm trùng đi xuống. Điều này tương ứng với việc nhiệt khô ở phế làm hao tổn tân dịch và gây suy giảm chức năng theo Đông y bảo giám.
Thưa quý độc giả, hút thuốc gây tổn hại vùng họng theo nhiều hướng, không chỉ dừng lại ở cảm giác khó chịu nhất thời mà lâu dài còn có thể làm biến đổi giọng nói hay tăng nguy cơ ung thư thanh quản. Đã đến lúc bạn nên gác lại sự chủ quan, lắng nghe những cảnh báo quý giá từ cơ thể và có hướng chăm sóc chủ động hơn.
