Thưa quý người bệnh thân mến, cảm giác khó chịu nghẹn ứ, khô khốc và châm chích như có dị vật mắc ở cổ họng là nỗi niềm mà rất nhiều người chia sẻ. Đông y bảo giám nhìn nhận triệu chứng này chủ yếu dưới hai khía cạnh: đàm hỏa uất kết và âm hư hỏa vượng. Nếu bạn cảm thấy như có cành cây khô mắc nghẹn nơi cuống họng và cổ họng khô rát suốt đêm dài, có thể nghĩ đến hai nguyên nhân này.
Trước hết, đàm hỏa uất kết là trạng thái chất cặn bã trong cơ thể là đàm kết hợp với hỏa tạo thành khối đặc dính và bám chặt vào cổ họng. Hãy tưởng tượng, hình ảnh này tương tự dòng suối vốn phải trong vắt lại bị bùn đất và rác rưởi ứ đọng cản trở dòng chảy. Bụi mịn và không khí ô nhiễm trong xã hội hiện đại đóng vai trò như phong nhiệt táo tà từ bên ngoài xâm nhập, tức các luồng tà khí gió, nhiệt và khô hanh, gây kích ứng trực tiếp lên hệ hô hấp của chúng ta. Sự kích thích ngoại lai này làm rối loạn hệ thống phòng vệ của cơ thể, phá vỡ thế cân bằng của ngũ tạng lục phủ khiến hỏa tích tụ bên trong; hỏa đó lại tiếp tục làm khô tân dịch, khiến đàm càng thêm dính nhớt và tạo nên cảm giác vướng cục ở cổ họng. Đặc biệt, khi căng thẳng hoặc thói quen sinh hoạt thất thường chồng chất, tuần hoàn khí sẽ bị tắc nghẽn, đàm hỏa này càng đông kết lại và dễ phát triển thành cảm giác dị vật mạn tính khó tháo gỡ.
Tiếp theo, âm hư hỏa vượng chỉ trạng thái phần tân dịch làm ẩm mát cơ thể, tức âm khí, bị thiếu hụt, khiến hỏa khí tương đối bốc lên trên. Nói một cách dễ hiểu, nó giống như một cái cây không được tưới đủ nước nên dần khô cằn và bốc cháy. Thức khuya làm việc, mất ngủ, hay dùng quá nhiều cà phê và đồ ăn kích thích đều dễ làm khô cạn tân dịch của cơ thể. Khi tân dịch cạn kiệt, niêm mạc cổ họng trở nên khô khốc, dễ bị rát và ngứa dù chỉ chịu kích thích nhỏ, dẫn đến tình trạng viêm mạn tính. Khi các chất ô nhiễm như bụi mịn từ bên ngoài xâm nhập, vùng họng vốn đã khô cằn và suy yếu lại càng phản ứng nhạy cảm hơn, tạo ra cảm giác khô hạn tột cùng và cảm giác dị vật như đang ở giữa sa mạc. Cuối cùng, Đông y bảo giám xem sự khó chịu mạn tính ở cổ họng là kết quả cộng hưởng từ các yếu tố phức tạp bên trong lẫn bên ngoài, do đó việc khôi phục lại sự cân bằng cho cơ thể quan trọng hơn là chỉ loại bỏ triệu chứng đơn thuần.
