Vùng cổ của cơ thể chúng ta, tức là đốt sống cổ, được cấu tạo từ 7 đốt xương, là một cấu trúc vô cùng quan trọng có nhiệm vụ nâng đỡ đầu và cho phép thực hiện các chuyển động phức tạp. ‘Sự suy thoái của khí huyết’ được đề cập trong Đông y bảo giám có thể được hiểu theo y học hiện đại là những biến đổi sinh học phức tạp liên quan đến lão hóa. Khi tuổi tác tăng lên, khả năng tái tạo tế bào suy giảm, năng lực điều hòa của hệ nội tiết như hormone tăng trưởng hay hormon sinh dục bị suy yếu, dẫn đến chức năng tổng thể của cơ thể bị suy giảm.
Điều này đặc biệt ảnh hưởng lớn đến các mô xung quanh đốt sống cổ. Đĩa đệm nằm giữa các đốt sống là một chất giống như thạch giàu nước, nhưng khi quá trình lão hóa diễn ra, hàm lượng nước giảm đi khiến nó mất tính đàn hồi và bắt đầu mỏng dần. Hiện tượng này giống như một miếng bọt biển cũ trở nên cứng và xẹp lép. Khi đĩa đệm bị bào mòn, khoảng cách giữa các đốt sống bị thu hẹp lại, từ đó dẫn đến việc hình thành gai xương mọc ra ở rìa đốt sống. Khái niệm ‘mạch đạo sáp trệ’ và ‘kinh lạc ủng trệ’ trong Đông y bảo giám có thể tương ứng với tình trạng hẹp ống sống hoặc hẹp lỗ liên hợp trong y học hiện đại, dẫn đến việc chèn ép thần kinh.
Những thay đổi này cũng ảnh hưởng đến các dây chằng và cơ bắp xung quanh. Các dây chằng đảm nhiệm sự ổn định của cột sống trở nên dày lên và xơ hóa, làm giảm tính linh hoạt, còn cơ bắp thì dần teo đi và yếu đi do giảm vận động và nguồn cung cấp dinh dưỡng không thông suốt. ‘Cơ nhục thất dưỡng’ có thể liên hệ trực tiếp với chứng thiểu cơ, và các cơ suy yếu không thể nâng đỡ đốt sống cổ đúng cách sẽ trở thành yếu tố làm cho cơn đau trầm trọng hơn. Phản ứng viêm mạn tính cũng là một yếu tố không thể bỏ qua. Biến đổi thoái hóa liên tục gây ra những tổn thương vi mô, dẫn đến phản ứng viêm cục bộ và thường làm cho cơn đau càng thêm dữ dội.
Dưới góc độ thần kinh học, viêm đốt sống cổ thoái hóa chèn ép tủy sống hoặc rễ thần kinh cổ đi qua đốt sống cổ, gây ra nhiều triệu chứng đa dạng. Không chỉ đau cổ, mà còn có thể xuất hiện đau lan xuống vai, cánh tay và các ngón tay, tê bì, yếu cơ, và trong trường hợp nặng có thể dẫn đến dị cảm. Điều này là do tủy sống và rễ thần kinh là con đường truyền dẫn thông tin quan trọng nối từ não đến các đầu chi.
Tóm lại, y học hiện đại coi viêm đốt sống cổ thoái hóa không đơn thuần là vấn đề phát sinh do ‘xương bị cũ mòn’, mà là một bệnh tiến triển mạn tính do sự thoái hóa đĩa đệm, hình thành gai xương, phì đại dây chằng, teo cơ và phản ứng viêm cùng tác động phức hợp, gây chèn ép lên các cấu trúc thần kinh và tạo ra đau đớn. Do đó, các bác sĩ nhấn mạnh rằng ở giai đoạn đầu, điều quan trọng nhất là tập trung vào việc làm dịu triệu chứng, ngăn ngừa bệnh tiến triển và giảm tải áp lực cho cột sống thông qua việc cải thiện thói quen sinh hoạt hàng ngày.
